فِى الْمُقَدَّسینَ فَوْقَاِحْساسِالْکَرُّوبینَ

در میان قدسیان برتر از احساس ان

 موسی(ع) یکی از ... ان  اولوالعزم ،که نخستین ... بنی ... موسی بود و آ ... ینشان عیسی(ع) ؛آنان ششصد ... بودند.(حکمت نامه ... اعظم (ص)ص211) آن موسی بن عمران و این عیسی بن مریم که اگر می‏خواهی چهره‏ی راستین بندگی‏شان را بشناسی به نهج‏البلاغه علی نیز نگاهی بیفکن و بنگر در عبودیت خدا چگونه سلوک می‏کرده‏اند.وبه قول ایت الله (حفظه الله تعالی)کرام الکاتبین و قدیسین و ن ملا اعلی محفوظ و مضبوط است.

کلمه مقدس از قدس برای مبّرا بودن خداوند از عیب و کاستی و برای انبیاء تطهیر الهی و تهذیب و پاکی و نزاهت وخلاصه معنویت را افاده می کند.(مفردات راغب).

ان:

 بر وزن فعولیان جمع کروب یعنی ... به خداوند است به این معنی که آن فرشتگان مقرب پیشگاه خدا هستند.و شاید نام دو ملک باشد . برخی به برتری انسان جز بر فرشتگان برگزیده (جبرئیل – اسرافیل- میکائیل- عزرائیل) و جماعتی از ان اشاره کرده اند ولی ابوالفتوح با ژرف شی نیکوئی صحت آن را موقف بر استثنای ... ان از بنی آدم دانسته است." وما منّا الّا له مقامٌ معلوم" (صافات/164)وهیچ یک از ما {فرشتگان} نیست مگر اینکه برای او مقام{موقعیتی} معین است.که هریک از فرشتگان را دارای جایگاهی مشخص معرفی کرده است(اعلام القرآن ج2ص109). از دیدگاه تاریخی در زمان حضرت موسی (ع)می توان گفت: خداوند پس از خارج شدن بنی ... از مصر عبوردادن آنان از دریا و غرق نمودن فرعونیان ، سرزمین قدس را از شرق تا غرب در اختیار بنی ... نهاد .ساحت قدس الهی از هر گونه ظلم و ستم و نقص و عیب مبراست. ... باقر (ع) می فر مایند: هنگامی که بنی ... از ورود به سرزمین مقدس خودداری ... د خداوند آن سرزمین را بر ایشان حرام گردانید و در نتیجه آنان در مساحت چهار فرسخ ، چهل سال سرگردان بودند؛ و خلاصه سرزمین مقدس و بیت المقدس و انسان مقدس ووادی مقدس یعنی پاگیزگی و دوری از آلودگیهای معنوی است.(نرم افزار شجره طوبی)موسی از نظر پاکی و دوری از آلودگیها "قدیس "و نسبت به فرشتگان برتر است.

فَوْقَ غَمآئِمِ النُّورِ فَوْقَ تابُوتِ الشَّهادَةِ فى عَمُودِالنّارِ

بالاتر از ابرهاى نور و بالاتر از صندوق شهادت که در میان ستونى از آتش بود

 

غمائم النور:

ابر سفیدی است که برای موسی در مکانهای متعدد ظاهر شد و نور حق در آن مّتجلی می شد، یکی در طورسیناء که در بالای کوه ابری ظاهر شد و و از بالای کوه ابر ، موسی کلام حق را شنید.

هل ینظرون الا ان تاتیهم فی ظلل من الغمام.....(210)ظرف فی ظلل ، نیز استعاره ایست برای نمایاندن عذ سهمگین و فرا گیرنده – آنچنانکه ابر های رحمت و امید ، نمودار خشم و عذاب می گردند. چون تعبیرات و اشارات این آیه مانند دیگر آیات قیامت و مقدمات آن می باشد: فارتقب یوم تأتی السماء بدخان مبین(9/44) تطبیق آن به حادثه یا عذ مبهم و پیش از قیامت خلاف ظاهر است. بنابر این نه تقدیری لازم است و نه استفهام . هل ینظرون تهدید می باشد چون خبر از حادثه ایست برتر از بعد و ظرف زمانی و مکانی می شود که اسناد یأتیهم الله حقیقی و نظر بصفات باشد، زیرا صفات واسماء الهی عین ذات و ظهور و اتیان صفات نموداری از آن است که پیوسته در صورتهای مادی و طبیعی و اظلال آنها ظاهر تر است . آنچنانکه علم وقدرت و صفات و غرائز انسانی در صورت مواد و ابدان و اصوات پیوسته ظاهر تر می شود و آنها را تحت الشعاع می گیرد. همان ارادة حکیمانه و علم ازلی بود که در آغاز تکوین ، به مادة اولی جهان که قرآن از ان تعبیربه دخان نموده " ثم استوی الی السماء و هی دخان"روی آورده و آنرا از یک گونگی و هم سطحی بصورتهای مختلف عناصر اصلی و ترکیبات آنها ، سپس قوانین و نظامات و نیروها و حیات و عقل درآورد در این رجوع و مسیر کمالی ، هرچه جهان بیشتر رود ، صفات ازلی نمودار تر و نزدیکتر ، و مادة اولی مقهورتر می گردد تا در نهایت امر بصورت ابر های لطیف و روشنی "الغمام"می شود که اشعة صفات و اسماء از آن رخ می نماید : " واشرقت الارض بنورربها" و کار مایة جهان به پایان می رسد. امر تکوینی جهان در پی امر تشریعی به پایان رسد و خدا و فرشتگان در پرتو غمام ظهور نمایند و به افق دیده ها نزدیک شوند! آنگاه است که کار گذشته و همه بسوی مبدء برگشته اند. دیگر پس از این شریعت نباید چشم براه شریعت و آئین خدائی دیگر باشند . آنچه باید انجام دهند ، کوشش در راه فهم اصول این شریعت و تحقق آن و در سلم است و این راز خاتمیت است.(پرتوی از قرآن- ج1ص 10)-

در مورد آیه مربوطه در عیون الرضا ، شیخ صدوق (ره) می گوید: که از حضرت رسول (ص) سؤال شد از قول خداوند تعالی "س ... الله منهم" و از قول خدا " یستهزء بهم" و از قول خدا" و مکروا و مکرالله" و از قول خدا " یخادعون الله و هو خادعهم" فرمود: خدای عزوجل س ... یه و استهزا و مکر و خدعه نمی کند و لکن مکافات می دهد ایشان را جزای س ... یه و جزای استهزا و جزای مکر و خدعه ، بلند است مرتبه خداوند از آنچه که ظالمین می کنند نهایت بلندیست.

عیاشی از حضرت باقر(ع)روایت  کرده که فرمود: فرشتگان در هفت قبّه از نوردر پشت کوفه نازل می شوند که ... ی نمی دانددر آنجا چیست؟ (تفسیر عیاشی ج1 ص103-ح301)

از حمزه روایت نموده که گفت : حضرت باقر(ع)به من فرمود : ای حمزه! مثل این است که می بینیم قائم آل محمد(ص) را که پرچم رسول اکرم(ص) را بالای نجف برافراشته است و همین که پرچم بر افراشته شد ، بر آن حضرت فرشتگانی نازل می شوند که در جنگ بدر در قبه هایی از نور بر پیغمبر اکرم (ص) نازل شده بودند.(همان)

تابوت الشهادت:

تابوت از مادة " توب"به معنای رجوع ، ظرفی است که در آن اشیاء به ودیعت گذاشته می شود و همواره صاحبش به آن رجوع می کند . از مصادیق معروف تابوت بنی ... است و آن صندوق مقدسی بود بین بنی ... که در آن اشیای مقدّس ارزشمند مانند نوشته های اصلی ، تورات ، زره و برخی وسایل شخصی موسی و هارون (ع) نگه داری می شد و بنی ... آن را از اسباب خیر و سرافراز ی و پیروزی به دشمنان می دانستند امّا با عصیان بنی ... و توهین به آن صندوق از میان آنان مفقود شد.( سید علی اکبر قریشی - قاموس قران)

در تورات اصحاح 32 از سفر ... وج آمده که الواحیکه موسی از مراجعت از کوه با خود آورد بزمین انداخت دو تا تخته سنگ بود و نامش لوح شهادت بود. (المیزان ج31 ترجمه – ص71)

صندوقی بود که حضرت یوسف آن را به طرف کوه حوریث از ( کوهی در سرزمین شام که موسی در اولیّن خطاب الهی در آن کوه ، مخاطب خداوند قرار گرفت. گفته اند ، کوهی است در مدین شهر قوم شعیب که روبروی تبوک است. محلّی میان مدینه وشام ودر آن چاهی است که موسی برای دختران شعیب از آن چاه آب کشید) ناحیه طور سینا حمل کرد که در روز ابر سفید بر آن سایه می افکند و در شب به عمود نور و آتش درخشش داشت . گفته اند تابوتی بود که خدا برای مادر موسی فرستاد تا وی آن را در دریا افکند . ممکن است تابوتی باشد که مواریث انبیاء از آدم تا خاتم در آن بوده و الان نزد ... زمان (ع) است.طبق روایت در تورات (فصل 31آیه 9) حضرت موسی در زمان حیات 13 نسخه کامل از تورات به قلم خود نوشت و بیش از مرگ یک نسخه به عنوان شاهد در کنار صندوق عهد خداوند قرار داد، و یک نسخه کامل را نیز به هریک از دوازده سران اسباط بنی ... داد.بنا بر این در طول تاریخ هیچ کدام از اسباط نمی توانستند تغییراتی بر روی نسخه خود بهند چرا که بدلیل وجود 12 نسخه دیگر براحتی تغییرات افشاء می شده است.(نرم افزار فرهنگ قرانی)در دانشنامه قران می نویسد : این واژه تنها دو بار در قرآن کریم بکار رفته است و هر دو بار در ارتباط با حضرت موسی(ع) است . یکبار در بارة صندوقی که تورات در آن گذاشته شده بود و دیگر بار در بارة صندوقی که مادر موسی(ع) فرمان یافت که او را در آن صندوق بگذارد و به دریا بسپارد .

تابوت یا صندوق عهد صندوقی است که ابتدا عمالقه آن را برداشتند آنگاه دوباره به بنی ... برگردانده شد. چنانکه در تورات آمده است که وقتی موسی نگارش این تورات را کامل کرد به لاویها که حاملان تابوت عهد خداوند بود ند فرمود: " این کتاب تورات را بگیرید و آن را در کنار صندوق عهد بگذارید تا بر شما گواه باشد. آنگاه در میان فلسطینیان و بنی ... جنگ در گرفت و فلسطینیان پیروز شدند و تابوت را از بنی ... گرفتند و سخت آنان را کیفر دادند . "عالی" سردمدار بنی ... در گذشت و پس از او صموئیل حاکم آنان شد و اوست آن ... ی که از او خواستند ، برای آنان پادشاهی بگمارد و او پذیرفت و طالوت را برای آنان گمارد و نشانة فرمانروائی اش را باز گرداندن همین صندوق عهد قرار داد .این صندوق در آغاز " تابوت شهادت " آنگاه " تابوت پروردگار" و سپس " تابوت خداوند" نامیده شد.(بهاءالدین ... مشاهی- دانشنامه قرآن- جامع البیان ،طبری- مجمع البیان ،طبرسی- المیزان طباطبائی)

 

عمود النار:

عمود عطف بر" مقدّسین" و ظرف برای "کلّمت "است. معنا این است که در عمود آتش با موسی تکّلم کردی ، منظور از آن آتشی است که حضرت موسی (ع) در جانب طور سینا دید که خدا از زبان او در قرآن خبر داده است"انّی انست نارأ سأتیکم منها بخبر او اتیکم بشهاب قبس لعلکم تصطلون"(قصص/29) . موسی به خانواده خود گفت: من از دور آتشی دیدم ،  زود است که از آن برایتان خبر بیاورم یا ... آتشی، شاید گرم شوید. و چون به آتش مقدس نزدیک شد ناگهان ن را شنید " انه انا الله العزیز الحکیم"منم خداوند عزّت مند و حکیم ، کفشهایت را از پا در آور زیرا اینک در بیابان پاک و مقدس طور هستی و من تو را به ... ی برگزیدم گوش به وحی من فرا دار – وادی ایمن ، طور ایمن ،نزدیک آتش، بارگاه مبارک ، از درخت مقدس ندا بر آمد.

وَ فى طُورِ سَیْناَّءَ وَ فى جَبَلِ حُوریثَ فِى الْوادِ الْمُقَدَّسِ فِىالْبُقْعَةِالْمُبارَکَةِ

و هم در طور سیناء و در کوه حوریث در وادى مقدس در بقعهمبارک

سینا در سوره مؤمنون آیه 20 که لفظ طور بدان اضافه شده (طور سینا) یکبار هم بصورت سینین در سوره تین آمده است. (طور سنین) آتور جفری بر آن است که سینین لفظأ و معنأ همان سیناء است. مراد از طور سینا و طور سینین ، جبل موسی یا به اصطلاح معروفتر کوه طور است. سینا نام خاص است.ابوالفتوح می نویسد " آن کوه است که موسی (ع) با خدا مناجات کرد ، و آن کوهی است میان مصر و ایله . مقاتل گفت : این کوه را تخصیص کرد ه به زیتون که اول کوهی که زیتون رویاند کوه طور بود.دایرة المعارف فارسی آمده است؛ " طور سینا" یا طور یا کوه سینا ، که امروز

جبل موسی خوانده می شود. احکام عشره بر همین کوه بر موسی نازل شد. وادی طوی که" قرآن آیه 12طه- نازعات 16" موسی قبل از اینکه برای هدایت فرعون مأمور شود در آنجا ندای الاهی را شنید ، نزدیک طور سینا است. (بهاءالدین ... مشاهی - دانشنامه قرآن) سینا شبه جزیره ایست ما بین دریای مدیترانه و کانال سوئز و فلسطین و خلیج عقبه و ایضأ سینا کوهی است در ان شبه جزیره بنام حوریب(اعلام المنجد)و سخن گفتن خداوند با بنده اش موسی در طور سینا در کوه حوریث. پس نتیجتأ این دو کوه غیر هم اند و یکی محل بعث موسی و دیگری جا ی آمدن الواح تورات.مقدس بودن وادی سینا ظاهرأ برای آن است که محل نزول وحی و مناجات خدا با موسی بود و دستور"" فاخلع نعلیک انّک بالواد مقدس طوی " (طه/12)نیز بدین مناسبت است .ابن حاتم و الشیخ و ابن مردویه از انس و طبرانی در کتاب اوسط از ابن عباس روایت می کند که رسول خدا (ص)فرمود : بعد از آنکه خداوند برای موسی تجّلی کرد ، هفت کوه از جای خود کنده شدند از آن هفت کوه 5عدد در حجاز دو عدد در یمن واقع شد .در برهان ج1 می نویسد : طور سینا ، کوهی که حضرت موسی برای مناجات به بالای آن می رفت ، برای آنکه در آن کوه در ختانی از زیتون بود و هر کوهی دارای درختان پر منفعت باشد آن را طور سیناء نامند و اگر درختی نداشته باشد یا آن درخت با منفعت نباشد به آن طور گویند و طور کوه است.

 

بقعه مبارکه :

کلمه مبارکة مفاعله از برکت است که عبارتند از خیرکثیر، پس کعبه را مبارک گویند زیرا خانه کعبه اوّلین باری که پیدا شد بصورت قبه ای  از نور بود که آنرا برای آدم نازل ... د و در همین محل که ابراهیم کعبه را ساخت قرار دادند . این قبّه همچنان بود تا آنکه در طوفان نوح که دنیا غرق در آب شد خدای تعالی آنرا بالا برد و از غرق شدن حفظ کرد به همین جهت کعبه را بیت عتیق (خانه قدیمی ) نام نهادند. خدای عزّوجل پایه های خانه را از بهشت نازل کرد. (المیزان ج2ص137)در بعضی از روایات کعبه اوّلین قبّه ای بود که در روی زمین برای آدم نازل شد . یهودیان خانه کعبه را بزرگ می شمردند و در آنجا خدا را مطابق دین ابراهیم پرستش می ... د . نصاری نیز آنجا را مقدس می دانستند."لئلا ی للناس علیکم حجة"(بقره/150)در این جمله سه فایده برای حکم قبله است: 1- اینکه یهود در کتابهای آسمانی خود خوانده بود که قبلة ... ... کعبه است نه بیت المقدس؛ و اگر حکم تحویل قبله نازل نمی شد حجیت یهود علیه مسلمین تمام بود.

2- اینکه پی گیری و ملازمت این حکم مسلمانان را به سوی تمامیت نعمتشان و کمال دینشان سوق می دهد، (مائده/3)

3- تغییر قبله هدایت مسلمانان به سوی صراط مستقیم است.

خدای تعالی رسول خود را هدایت کرد به اینکه رو به بیت المقدس ... بخواند زیرا کعبه در صدر ... از بتهای مشرکین پربود. ولی بعد از آنکه رسول خدا به مدینه هجرت کرد و زمان فرا رسیدن فتح مکّه نزدیک شد و انتظار فرمان الهی به تطهیر کعبه از پلیدی بتها شدت گرفت ، در چنین شرایطی دستور بر گشتن قبله بسوی مکّه صادر شد واین خود نعمت بزرگی برای مسلمانان بود. عیاشی از ... باقر(ع) روایت کرده که فرمود : فرشتگان در هفت قبّه از نور در پشت کوفه نازل می شوند که ... ی نمی داند در آنجا چیست؟ (عیاشی ج1 ص103 ح 301)

مِنْ جانِبِ الطُّورِ الاْیْمَنِ مِنَ الشَّجَرَةِ وَ فى اَرْضِمِصْرَ

مبارک از جانب راست کوه طور از درخت و در سرزمین مصر

ماجرای بنی ... و پدرشان ... در عهد عتیق از ماجرای قحطی کنعان و عازم شدن برادران یوسف به مصر و به دنبال آن، قصد یعقوب برای کوچ دایمی به آن منطقه، آغاز می‌شود. پس از مرگ یوسف و برادرانش، که به عنوان سرشاخه‌های اصلی و نیای بنی ... به شمار می‌آمدند، نسل‌های بعدی، که از آنان به وجود آمدند، به سرعت زیاد شدند و قومی بزرگ تشکیل دادند، به حدّی که همة مصر را فرا گرفتند. اما با وجود آمدن حکومت‌های جدید، حاکمان جامعه به بهانة هراس از طغیان و سرکشی بنی ... به سخت‌گیری و برخورد شدید با آنان پرداختند، تا آنجا که در مدت کوتاهی، بسیاری از بنی ... به بردگی مصریان در آمدند. از آن پس، به دستور فرعون هر فرزند پسری که در قوم بنی ... متولّد می‌شد باید به قتل می‌رسید. این آوارگی و افسردگی بنی ... در انتظار آمدن منجی تا دوران حضرت موسی علیه‌السلام ادامه یافت. به ادعای عهد عتیق حضرت موسی علیه‌السلام به دستور الهی برای نجات بنی ... ازستم‌ها و برده‌کشی‌های مصریان، ... ان ... را جمع کرد و از آنان خواست برای رهایی خود به منطقة «کنعان» بازگردند تا از نعمت‌های آن بهر‌ه‌مند شوند. با قدرتی که خداوند به حضرت موسی علیه‌السلام و برادرش هارون داد، آنان توانستند به مصر بازگردند و با فرعون دربارة رها ... بنی ... از بردگی گفت و گو نمایند. اگر چه فرعون در ابتدا با این درخواست موافقت نکرد، اما معجزات فراوان حضرت موسی علیه‌السلام و مشکلاتی که برای فرعون به وجود آمد او را مجبور به رهایی بنی ... ساخت.
یهودیان این روز رهایی را به عنوان «عید پسح» جشن می‌گیرند.
همچنین از ماجراهای مربوط به بنی ... ، که در عهد عتیق بدان ها اشاره شده، شکافته شدن دریای سرخ عبور موسی و بنی ... و نابودی لشکریان فرعون در آن دریاست. از آن پس، بنی ... به مناطقی مانند «ماره»، که دارای آبی تلخ و ایلیم که دارای دوازده چشمه بود، کوچ ... د. "مسین "در عهد عتیق همان نقطه‌ای است که به درخواست بنی ... و با دستور الهی، حضرت موسی علیه‌السلام عصای خود را به ص ... ه‌ای کوبید واز آن چشمة آبی گوارا پدید آمداز حوادث مهم این دوران، جنگ بنی‌ ... با عمالقه به فرمان‌دهی یوشع بود که با پیروزی بنی ... به پایان رسید.
سه ماه پس از ... وج بنی ... از مصر و گذر از مناطق گوناگون، آنان به وادی کوه «سینا» رسیدند و حضرت موسی علیه‌السلام در آن کوه، گفت و گوی مفصّلی با خدا داشت. نتیجة این گفت و گو صدور فرمان ده ماده‌ای از سوی خدا به وسیلة حضرت موسی علیه‌السلام برای یهودیان بود.(اینترنت- سایت تبیان)

بِتِسْعِ ایاتٍ بَیِّناتٍ وَ یَوْمَ فَرَقْتَ لِبَنى اِسْرآئیلَ الْبَحْرَ وَفِى

با نُه معجزه آشکار (بمجد و بزرگواریت) روزى که دریا را براى بنى ... شکافتى و نیز در

آیات نه گانه در دعای سمات عبارتند از:

1- ید بیضاء   2- اژدها شدن عصا   3- طوفان کوبنده برای دشمنان  4- جراد" تسلّط ملخ" بر زراعتها و درختان

 5- قمل" نوعی آفت نباتی که غلات را نابود می کرد.    6- ضفادع"هجوم قورباغه ها از رود نیل به زندگی مردم

7- دم" ابتلای عمومی به خون دماغ یا به رنگ خون در آمدن آب رود نیل  8- قحطی و خش ... الی    9- شکافته شدن دریا- )

مفسران درباره این نه نشانه اختلاف کرده‌اند. علامه طباطبائی بر این باور است که مجموع معجزاتی که بر بنی ... نشان داده شده بیش از نه عدد است و شاید منظور آیه از ذکراین تعداد، معجزاتی باشد که حضرت موسی علیه‌السلام برای دعوت فرعون آورده است. برخی از مفسّران به نقل از روایتی از معمّر از ... رضا علیه‌السلام به نقل از ... کاظم علیه‌السلام و ... صادق علیه‌السلام این نشانه‌ها را عصای حضرت موسی علیه‌السلام، طوفان، بلای ملخ، بلای قورباغه، بلای خون شدن رودها و دریاها، رفع طور و من و سلوی و شکافته شدن دریا ذکر کرده است. در برخی از تفاسیر نیز این موارد با اندکی تفاوت بیان شده‌اند. در برخی از آیات تعداد آیات، نشانه‌ها و معجزاتی را که خداوند برای بنی ... فرستاده نه آیه ذکر کرده است: «و لقد آتینا موسی تسع آیات بیبنات فسئل بنی ... » (اسراء: 101-تفسیر المیزان)

   موسی قوم خود را از بحر احمر عبور داد ، هنگامی که حضرت موسی علیه‌السلام بنی ... را از دست فرعون نجات داد و آنان را از مصر بیرون آورد، مدتی بنی ... در بیابان‌های سرگردانی (تیه) به سر می‌بردند. در این دوران، چون بنی ... از شدت گرمای خورشید و تشنگی به تنگ آمده بودند، زبان به اعتراض گشودند و از ادامة مسیر امتناع ... د. خداوند به درخواست حضرت موسی علیه‌السلام ابری فرستاد که در روزها آنان را از نور خورشید محافظت می‌کرد و بر آنان سایه می‌افکند: «و انزلنا علیکم الغمام ...» (بقره: 57)

یکی از نعمت‌هایی که خداوند بنی ... را از آن برخوردار کرد و در چند آیه از آن یادآوری نموده، نزول «من» و «سلوی» برای آنان است: «یا بنی ... قد أنجیناکم من عدوکم و واعدناکم جاب الطور الأیمن و نزّلنا علیکم المن والسلوی» (طه: 80) مفسران گفته‌اند: «من» میوه‌ای است درختی که شب‌ها از آسمان بر روی درختان نمایان می‌شد (ترنجبین) و «سلوی» مرغ بریان است که هر روز بر سفره‌های بنی ... قرار می‌گرفت.

 پس از آنکه خدا بنی ... را از ظلم و ستم فرعون رها کرد و فرعون و لشکریان او را غرق ساخت و حضرت موسی علیه‌السلام وارد وادی طور شد، از حضرت موسی علیه‌السلام دعوت کرد که برای عبادت به مدت سی روز به کوه طور برود. سپس بر اساس بدائی که حاصل شد، حضرت موسی علیه‌السلام ده شب دیگر در آن کوه به عبادت خود ادامه داد. هنگامی که مدت سی روز گذشت و بنی ... از حضرت موسی علیه‌السلام خبری نیافتند، به گوساله‌پرستی روی آوردند: «و اذ واعدنا موسی اربعین لیله ثم اتخذتم العجل من بعده و أنتم ظالمون» (بقره: 51) بر خلاف عهدین آن گونه که از برخی آیات دیگر بر می‌آید، این گوساله به وسیله ی سامری، که بنابر برخی تفاسیر، نام او موسی بن ظفر یا میحا و شخصی زرگر بود،ساخته شد: «فکذلک ألقی السامری فأ ... ج لهم عجلا جسدا له خوار»(طه: 87 و 88) اگر چه برخی از آیات به حیله‌های سامری اشاره‌ای نموده‌اند: «قال فما خطبک یا سامری قال بصرت بما لم یبصروا به فقبضت قبضه من اثر الرسول فنبذتها و کذلک سوّلت لی نفسی» (طه: 95 و 96)، ولی درباره ی کیفیت ساخت گوساله و عامل ... وج صدا از آن، که باعث گمراهی بنی ... گردید، میان مفسّران اختلاف نظر وجود دارد آنچه از این آیات بر می‌آید این نکته است که ایمان بنی ... به اندازه‌ای سست و بی‌پایه بود که بامشاهده ی این گوساله، به سرعت از ایمان خود بازگشته، سفارش‌های حضرت موسی علیه‌السلام و فریادهای برادرش هارون علیه‌السلام را نادیده گرفتند و آن گوساله را خدای خویش پنداشتند: «فقالوا هذا ال ... م و اله موسی فنسی دفلا یرون ألا یرجع الیهم قولا و لا یملک لهم ضرّا و لا نفعا و لفد قال لهم هارون من قبل یا قوم انما فتنتم به و ان ربکم الرحمن فاتبعونی و أطیعوا أمری قالوا لن نبرح علیه عاکفین حتی یرجع الینا موسی» (طه: 88 ـ 91)

   آنان از صحرای سینا به جانب کنعان فلسطین – حرکت ... د . از این پس ماجراهای دینی و اجتماعی این قوم اغاز می شود. – توقعات بی جا ، انحرافات دینی و حیله گری و کشتار ، محرومیت و آوارگی و به دنبال آن باز هم حیله و حمله و انتقام ، سالها پس از دوران آوارگی ، شهر نشینی آنان آغاز شد و در زمان داود و سلیمان فلسطین در اختیار آنان بود و بیت المقدس توسط سلیمان ساخته شد ، ولی همچنان جنگ و گریزها ادامه یافت.

الْمُنْبَجِساتِ الَّتى صَنَعْتَ بِهَا الْعَجاَّئِبَ فى بَحْرِ سُوفٍ وَعَقَدْتَ مآءَ

روز چشمه هاى جوشیده و جارى (از سنگ ) که از آن عجایبى ساختى در دریاى سوف ودر دل آن

بحراحمر یا دریای سرخ یا بحر سوُف(به عبری یم سوف) یا دریای قُ ... م یا بحر القصب یا بحر الحلفاء که نام سینوس آر - دریای باریکی به طول حدودأ 2400کیلو متر منشعب از اقیانوس هند بین آفریقا و عربستان (دایرةالمعارف فارسی ، ج 1/390)وشمال آن شبه جزیره سینا و شمال شرقی آن خلیج عقبه ؛ که موسی (ع) بنی ... را به سلامت از آن گذراند و همچنین فرعون و یارانش در آن غرق شدند. مرحوم خزائلی می نویسد: " بعضی گفته اند موسی که به راهها آشنایی داشته از برزخهای دریای سوف گذشته و به جزیره سینا واردشده است. (محسن معینی- دانشنامه قرآن- قرآن پژوهی – بهاءالدین ... مشاهی )

یکی از مشکلات بنی ... این بود که فرعون با ظلم و ستم‌هایی که مرتکب می‌شد، تلاش می‌کرد آنان را از منطقة حاصلخیز و آباد «مصر» بیرون کند. خداوند با نابود ... فرعون، آنان را در «سرزمین موعود س ... ت داد و ان را به عنوان نعمتی که بنی ... را از آن برخوردار کرده است، نام می‌برد: «و قلنا من بعده لبنی ... اسکنوا الأرض فإذا جاء وعدالآ ... ه جئنا بکم لفیفاًن (اسراء: 104) بسیاری از مفسران این سرزمین را «شام»یا مصر دانسته‌اند.    اما برخی از مفسّران با استشهاد به آیة «یا قوم ادخلوا الارض المقدسه ... ی کتب الله لکم» (مائده: 21) این سرزمین را «ارض مقدس موعود» تفسیر کرده‌اند.
همچنین در آیه دیگری خداوند از به میراث نهادن سرزمین مصر یا شام خبر می‌دهد: «و أورثنا القوم الذین کانوا یستضعفون مشارق الارض و مغاربها ... ی بارکنا فیها و تمت کلمت ربک الحسنی علی بنی ... » (اعراف: 137) مفسران با بهره‌گیری از وصف «بارکنا فیها» معتقدند: این سرزمین همان سرزمین مقدّس موعود (فلسطین) است. در تعبیر دیگری، از مکانی که بنی ... در آن ... ن شدند با عنوان «مبوّء صدق» یاد شده و خداوند آن را به عنوان نعمتی برای آنان برشمرده است: «و لقد بوّأنا بنی ... مبوّئ صدق» (یونس: 93) علامه طباطبائی این مکان را جایگاهی می‌داند که همة امکانات و لوازم زندگی به راستی در آن فراهم است. برخی از مفسّران دیگر نیز با اشاره به مناسب بودن این مکان، آن را مصر، شام یا بیت‌المقدس دانسته‌اند.

الْبَحْرِ فى قَلْبِ الْغَمْرِ کَالْحِجارَةِ وَ جاوَزْتَ بِبَنى اِسْراَّئیلَالْبَحْرَ

دریاى عظیم، آب آن دریا را مانند سنگ منجمد کرده و بستى و بنى ... را ازدریا عبور دادى

 
این مسئله در نجات بنی ... از دست فرعون بود که خداوند با عبور دادن از دریا و غرق ... فرعون، آنان را از ستم‌های فرعون رها نمود. به رهایی بنی ... از دریا، در آیات دیگری نیز اشاره شده است: «و جاو بنی ... البحر» (اعراف: 138) این اسارت برای بنی ... بسیار دشوار بود: «و لقد نجینا بنی ... من العذاب المهین» (دخان: 30)؛ زیرا بر اساس برخی از آیات، فرعون مردان و جوانان بنی ... را می‌کشت، ن و کودکان آنان را به اسارت می‌برد: «و اذ نجیناکم من آل فرعون یسومونکم سوء العذاب یذبحون أبنائکم و یستحیون نسائکم و فی ذلکم بلاء من ربکم عظیم» (بقره:49) از دشمنان دیگری که خداوند با فرستادن حضرت داود نبی علیه‌السلام، بنی ... را از دست او رهانید و به ستم‌های او پایان داد، جالوت بود: «و قتل داود جالوت و آتاه الله الملک والحکمه و علمه مما یشاء و لو لا دفع الله الناس بعضهم ببعض لفسدت الارض» (بقره: 251(هنگامی که جالوت بر بنی ... مسلط شد، انان برای رهایی از ستم‌های او از ... زمان خویش شخصی نیرومند و جنگجو را تقاضا ... د که به فرمان‌دهی او به مبارزه با جالوت بروند. آن ... طالوت را، که فردی نیرومند و فرماندهی شایسته بود، به آنان معرفی کرد. اما بنی ... با محور قرار دادن ثروت و مال دنیوی، فقر او را به رخ کشیده، از پذیرش فرماندهی طالوت امتناع ... د: «قالوا أنی ی ... له الملک علینا و نحن أحق بالملک منه و لم یؤت سعه من المال ...» (بقره: 247) چون پادشاهان از فرزندان حضرت یوسف علیه‌السلام و ... ان از نسل لاوی به وجود آمدند و طالوت از نسل بنیامین بود، به همین دلیل، چون هیچ‌یک از دو امتیازی که بنی ... به آن‌ها ف ... می‌فروختند نصیب او نشد، بنی ... او را شایستة فرمان‌دهی نمی‌دانستند.

خداوند برای آنکه ایمان بنی ... تقویت شود و در اعتقاد خود استوار باشند، بارها معجزات خود را برای آنان نمایان کرد. یکی از این معجزات عبور بنی ... از دریا وغرق فرعون بود: «و جاو بنی ... البحر فأتبعهم فرعون و جنوده بغیا وعدوا حتی إذا أدرکه الغرق قال آمنت أنه لا اله الا الذی آمنت به بنو ... و انا من المسلمین» (یونس: 90) بر اساس برخی از روایات، خداوند برای راسخ‌تر شدن ایمان بنی ... ، اجساد همة لشکریان فرعون را در در دریا غرق نمود و تنها جسد فرعون به روی آب آمد و در ساحل قرار گرفت تا حقارت او روشن شود و بنی ... در مرگ او تردیدی به خود راه ندهند. اما بر اساس برخی از آیات، با اینکه بنی ... این معجزه را دیدند، ولی وقتی نجات یافتند، باز به خوی بت‌پرستی و مادی‌گرایی خویش روی آوردند و از حضرت موسی علیه‌السلام خواستند که برای آنان بتی به عنوان معبود برگزیند: «و جاو ببنی ... البحر فأتوا علی قوم یعکفون علی اصنام لهم قالوا یا موسی اجعل لنا إلها کما لهم آلهه قال إنّکم قوم تجهلون» (اعراف: 138- المیزان)

وَ تَمَّتْ کَلِمَتُکَ الْحُسْنى عَلَیْهِمْ بِما صَبَرُوا وَ اَوْرَثْتَهُمْمَشارِقَالاْرْضِ وَ مَغارِبَهَا

و وعده نیکت را به خاطر صبرى که ... د بر ایشان تمام کردى و آنان را بر شرق وغرب

«و لقد آتینا بنی ... الکتاب والحکم والنبوه» (جاثیه: 16) مراد از «حکم»، آشنایی با مسائل دینی یا تمیز حق از باطل است. در برخی از نقل‌ها، تعداد ... انی که خداوند برای هدایت بنی ... فرستاد تا هزار نفر نیز ذکر شده است که مهم‌ترین آنان حضرت موسی علیه‌السلام  که تورات را به عنوان کتاب آسمانی برای آنان آورد. این نعمت در آیات دیگر نیز مورد اشاره قرار گرفته است: «و آتینا موسی الکتاب و جعلناه هدی لبنی ... ألا تتخذوا من دونی ... ا» (اسراء: 2) چون این کتاب مشتمل بر شریعت حضرت موسی علیه‌السلام بوده است، خداوند از آن به عنوان هادی برای بنی ... یاد می‌کند.واین گونه بود که خداوند با فرستادن تورات بر ... زمانش وعده نیکو خود را عملی ساخت و نزول این نعمت در برابر صبر موسی علیه السلام ودیگرانی که او را یاری ... د و در زمان غیبت ... خود از سامری نخواستند که معبودی بسازند."تمّت کلمت"برای این است که برساند به ملک و سلطنت رسانیدن بنی ... و هلاک ... دشمنان ایشان بر وفق قضای حتمیش بوده و امّا معنای تمامیت کلمه ،تمام شدن کلمه ، خارج شدن آن از مرحله قوه و استعداد به مرحلة فعلیت وقوع است . البته ناگفته نماند که جهت و علّت تمام شدن کلمه پروردگار در خصوص داستان بنی ... صبر ایشان بوده است.(ترجمه المیزان ج8ص292-تفسیر نمونه ،مکارم ... ج6 ص330 )

صبر بنی ... ؛براستی چه ... ی وارث زمین خداوندی است ؟!

قال موسی لقومه استعینو بالله و اصبروا....(128اعراف- ترجمه المیزان ) موسی(ع) بنی ... را بر قیام و شورش علیه فرعون بر می انگیزدو آنان را با استمداد و استعانت از خدایتعالی در رسیدن بهدف که همان رهائی از اسارت و بندگی فرعون است توصیه می نماید و انان را به صبردر برابر شدائدی که فرعون خط نشان آنرا می کشد سفارش می کند ،آری صبر در برابر شدائد راهنمای بسوی خیر و پیش تاز فرج و نجات است ،موسی (ع) کلام آ ... خود را تعلیل می کند"ان الارض لله یورثها  من یشاء". حاصل این تعلیل این است که اگر من این نوید را می دهم برای این است که فرعون مالک زمین نیست تا آنرا بهر ... بخواهد بدهد و از هر ... بخواهد بگیرد ، بلکه زمین ملک خداوند است اوست که بهر ... بخواهد ملک وسلطنت در زمین را می دهد و حسن عاقبت را به ... انی از بندگان خود اختصاص دهد که از او بترسند و از او حساب ببرند. پس ای بنی ... اگر تقوی پیشه کنید و بخداوند تعالی استعانت جوئید و در راه او صبر در شدائد کردید خداوند این سرزمین را که امروز در دست فرعونیان می بینید بدست شما خواهد سپرد(آن بنی ... که قرآن از آن یاد میکند این یهودیان امروز و دشمنان غاصب سرزمین  مسلمانان مظلوم فلسطین  نیستند یهودیان، مسلمانان را از دیار خود دور کرده و سرزمین آنان را غصب کرده و جنایتها و خونهای  مسلمانان مظلومین فلسطین را بر روی زمین می ریزند- انشاءالله هرچه زودتر این سرزمین از دست فرعونیان غاصب آزاد گردد ).

تحلیل: در زمان موسی(ع) فرعونیان حکومت می ... د وهدف آنها استعمار و چپاول مردم بنی ... بود . بعد از ایمان سحره بموسی وش ... ت خوردن فرعون و اصرار بر کفر خود، هامان بفرعون گفت : مردم بطوریکه می بینی یکی پس از دیگری دارند به موسی ایمان می آورند ، باید فکری کرد، من فکر می کنم صلاح در این باشد که مأمور بگذاری هر ... را که دیدند بدین موسی در آمده زندانیش کنند. پس طولی نکشید که تمامی بنی ... بدست فرعونیان افتادند.در زمان موسی بعد از معجزات فراوان او،وسعی ... در تقویت روحیه خداشناسی بر مردم بنی ... ، این قوم همچنان دنبال بهانه تراشی بود پس خداوند تعالی به آنان وعده داد اگر صبر پیشه کنند و ایمان خود را حفظ کنند از دست فرعونیان نجات یابند و مالک سرزمین فرعونیان خواهند شد. موسی(ع) برای مقابله با تهدیدهای فرعون پیشنهاد می کند وشرایط پیروزی به دشمن را در آن تشریع می نماید ،چنین است که به آنها گوشزد می کند که اگر این سه برنامه راعملی کنند به دشمن پیروز خواهند شد ؛ نخست اینکه تکیه گاهشان تنها خدا باشد و از او یاری طلبند . دیگر اینکه از تهدید های دشمن نهراسند واز میدان در نروند ؛ استقامت داشته باشید زیرا این سرزمین از آن خداوند است و به هر ... از بندگانش که بخواهد منتقل می کند..........؟

از ویژگی‌های مهمی که از نقل‌های تاریخی دربار بنی ... بر می‌آید، سست ایمانی آنان، بازگشت به بت‌پرستی در موارد متعدد، هراس از مبارزه با دشمنان، ایرادها و اعتراضات فراوان به ... ان و ... ان دینی و عدم تحمّل مشکلات و سختی‌های زندگی است.با اینحال مارتین لوتر یهودیان ... ی را اینگونه توصیف می کند:  

در دانشنامه جودائیکا می نویسد : مارتین لوتر ضمن طرح اینکه یهودیان جهت رساندن پیام خداوند به تمام جهانیان انتخاب شده اند آنها را مورد ستایش قرار می دهد. او می گوید: که یهودیان حامل برترین خونها در رگهای خود هستند و روح القدس به واسطه آنها کتاب مقدس را به اقصی نقاط دنیا برد. آنها فرزندان خدایند ، ما در مقابل آنها بیگانه ایم ، همانطور که در داستان سگ کنعانی آورده شده ما همچون سگانی هستیم که از ... ده نانهای به زمین ریخته اربابان خود ارتزاق می کنیم.......واینگونه بود که ... یت پروتستان (انگلیس) تأسیس کشور جعلی ... را به رسمیت شناخت امّا در اینجا باید  گذری بر تاریخچه ... یت صهیونیسم داشته باشیم:

... یت صهیونیستی و آینده جهان؛ در قرن نوزده ظهور کرد با ریشه پروتستانی. صهیونیسم به ... – مذهبی یهودیان برای حضور در فلسطین و حق حاکمیت یهود بر کلّ این سرزمین اطلاق می شود. ... یانی که به طور جدّی از بازگشت یهودیان به فلسطین به عنوان ارض موعود حمایت می کنند؛ ... یت صهیونیست شناخته می شود. مذهب پروتستان یکی از سه مذهب ... یت(کاتولیک- ارتدو ... - پروتستان) در درون خود فرقه هایی فراوان دارد که به پیش از هزار می رسد . یکی از فرقه هایی که درطول یک قرن اخیر ظهور کرد و به شدت فعال شد ... یت صهیونیستی است. ... یت صهیونیستی تلفیقی است از تعالیم ... یت و یهودیت از جهتی چشم به منابع و الهیات انجیلی دارد و از جهتی دیگر آموزه های تورات را به شدّت دنبال می کند. این جریان با تأکید بر عهد عتیق (تورات) ومکاشفات یوحنا در عهد جدید (انجیل) معتقد است که ظهور ... نزدیک است . از نظر آنان خداوند فلسطین را به عنوان ارض موعود به یهودیان بخشیده و ... نان اصلی آن یعنی فلسطینیان در آن حقی ندارند. ... یان صهیونیست با افکار ضد یهود مقابله می کنند و ... غاصب را دوست خود می دانند و برای مهاجرت آنان به فلسطین می کوشند. ... یان صهیونیست خدائی را که با موسی در سینا سخن گفت را خدای خود می دانند، ابراهیم ، اسحاق ، یعقوب ، را روسای خود می دانند، ارمیای نبی ، حزقیل ، دانیال را ... ان خود می دانند . داوود را بعنوان پادشاه قهرمان و اورشلیم را شهر مقدس و پایتخت معنوی خود می دانند و حاکمیت ... را بر سرزمینهای ی از منافع خود می دانند{. ... یت ،موسی را به دلیل قانونگذاربودن در چند ساختمان ... تی در ایالات متحده به تصویر کشیده اند. در کتابخانه ملی گنگره ... یک مجسمه بزرگ از موسی در کنار مجسمه پولس قرار گرفته است .همچنین موسی به دلیل اینکه یکی از 23 قانونگذار است در تالار مجلس نمایندگان ایلات متحده در نقش برجسته مرمر در کاخ گنگره قرار دارد............ 

“relief portraitof lawgivers.moses-architect of the capitol aoc.gov.2009-02-130retrieved 2010-03-02

مبانی اعتقادی ... یت صهیونیسم(که همه انحراف است) :

1- استقرار مجدد ، بازگشت دوباره یهود به سرزمین موعود(فلسطین){این مسئله  استقراردر زمان یوشع انجام شد}

2- برگزیدگی این فرقه ، یهودیان را قوم بر گزیده خداوند می داند.{برگزیدگی قوم یهود مربوط به زمانی است که یهود تحت س ... رستی موسی به دستورات خداوند عمل می ... د و در مقابل فرعون برخاستند(مائده/82)

3- بخش گرائی ، که خداوند جهان را از آغاز تا پایان بر اساس ج ... ی تدبیر کرده است که به هر دوره از آن یک بخش گفته می شود. و ... نقش مهمی در آ ... ین دوره بازی می کند یعنی زمانی که دوباره به کشوری مستقل تبدیل می شود.( این  نظریه هم  انحراف دارد ، خداوند عادل است و برای هدف مقدس خود از کیان غاصب حمایت نمی کند).

4- تأدیب و رستگاری در سالهای آوارگی یهود : که آوارگی آنها بر اساس تقدیر الهی در طول قرون بوده تا بصیرت ... یها را به گوش ملتّها برساند.(کاربردکلمه بصیرت برای ... انحرافی بزرگ و دروغ جبران ناپذیر یست . بجای بصیرت باید بنویسند؛ شقاوت بزرگ ... – کشتار بزرگ در فلسطین نشانه شقاوت آنان است.)

5- ابدی بودن فلسطین بنام ... برای یهود، (این هم توطئه دیگری درجهت انحراف افکار مردم جهان است).

6- پیمان عیسی ... برای بازگشت به جهان ؛ او پیمان بسته  که به اورشلیم ... و جهان باز گردد . اورشلیم شهر مقدس معتقدان به کتاب مقدس است . در زمان مقرر عیسی ... باز خواهد گشت تا با نشستن بر تخت داوود در اورشلیم با عد ... و صلح بر جهان حکومت کند.(یهود گفتند: عزیر پسر خداست. و نصارا گفتند: ... پسر خداست. این سخن {باطلی} است که بر زبان می آورند و به گفتار ... انی که پیش از این کافر شدند شباهت دارد . خدا بکشد شان به کجا منحرف شدند.(توبه/30)- وق ... الیهود عزیر ابن الله و ق ... النصاری ال ... ابن الله ذلک قولهم بافواههم یضاهئؤن قول الذّین کفروا من قبل قاتلهم الله انّی یؤف )

7- حمایت از یهودیان و ایستادگی ... یت در برابر غرض ورزی بر ضد یهودیان

8- وجوب مشارکت فعال ... یان مؤمن در کمک به یهود و ... و استواری مجدد ... در زمان کنونی

9- وجوب توبه کلیسا؛ از اینکه ملّت یهود به دست ... یان در طول تاریخ کشته شدند. در اینجا کلیسا متهم می شود و دعوت به توبه می کند.

10- مهاجرت یهودیان از سراسر جهان به فلسطین و قلمرو رودخانه نیل تا فرات برای ... شودو یهودیانی که به ... مهاجرت می کنند ، اهل نجات اند . ( ... یت صهیونیسم جنگ آ ... زمان را جنگ بین خدای مسلمانان ویهوه خدای یهود ... ی می دانند).

آینده جهان از نظر ... یت صهیونیسم:

... یان صهیونیست برای اجرایی ... عقیده خود در باره بازگشت عیسی(ع) و حاکمیت بر جهان آینده معتقدند که دو مسجد مسلمانان یعنی الاقصی و ص ... ه"!..... ص ... ه مقدس پایگاه معراج ... (ص)-{ این ص ... ه در وسط مسجد ص ... ه واقع است این معبد نیز در سال دهم قبل از میلاد توسط حضرت سلیمان ساخته شده است. "سبحان الذی اسری....(اسرا /1) ص ... ه مقدس همان جایی است که ابراهیم فرزندش را بنا به نقل تورات برای قربانی به آنجا برد و خداوند در شب معراج ... (ص) را به این مکان مقدس سیر داد. و آن حضرت از روی این ص ... ه به معراج رفت. طول ص ... ه از شمال 5/17 و عرض آن از مشرق به مغرب 13 متر و ارتفاع آن دو متر است} (باستان شناسی و جغرافیای تاریخی  قصص قرآن ،متن، ص150)

در بیت المقدس باید به دست پیروان کتاب مقدس ویران شود و به جای آن معبد هیکل سلیمان را بنا کنند و روزی که یهودیان این دو مسجد را منهدم کنند . جنگ نهائی و مقدس آ ... زمان یا آرماگدون به ... – انگلیس آغاز می شود.(فصلنامه حصون).

الَّتى بارَکْتَ فیها لِلْعالَمینَ وَ اَغْرَقْتَفِرْعَوْنَوَ جُنُودَهُ وَ مَراکِبَهُ فِى الْیَمّ

سرزمینى که براى جهانیان مبارک گردانده بودى وارث و مالک کردى و فرعون و یانش را با مرکبهاشان در دریا غرق کردى

سرزمین موعود و ایجاد تفرقه :

علاوه بر تورات ،خداوند آنان را به سوی سرزمینی روانه کرد که آن را مایه برکت برای جهانیان خوانده است . حتی حضرت ابراهیم علیه السلام پس از ماجرای ش ... تن بتها و نجات معجزه آسا از آتش نمرودیان به همراه حضرت لوط(ع) نیز به سوی آن سرزمین مبارک حرکت ... د . مفسران مراد از این سرزمین را شام و فلسطین دانسته اند که مسلمأ شهر بیت المقدس را نیز در بر می گیرد. با وجود آنکه خداوند بنی ... را از دست دشمنان به ویژه فرعون نجات داد و آنان را در منطقه‌ای بسیار مرفه ... ن کرد و از انواع روزی ها برخوردار ساخت، اما آنان پس از مدت کوتاهی که تورات بر ایشان نازل شد، دچار اختلاف و تفرقه شدند: «و لقد بوانا بنی ... مبوء صدق و رزقناهم من الطیبات فما اختلفوا حتی جائهم العلم ان ربک یقضی بینهم یوم القیامه فیما کانوا فیه یختلفون» (یونس: 93) یعنی: تا زمانی که علم به رسول و کتاب نداشتند بر کفر خویش اتفاق داشتند، ولی پس از علم به آن‌ها گروهی ایمان آوردند و گروهی دیگر کفر ورزیدند. یا مراد آن است که پیش از بعثت ... اکرم صلی الله علیه و آله و سلم که تنها آشنایی اندکی با ویژگی‌ها و اوصاف آن حضرت داشتند، به او ایمن آوردند، ولی پس از بعثت، در آنان اختلاف ایجاد شد. برخی نیز بر این باورند که آنان پیش از خواندن تورات و علم به وظایف خود، همه بر یک باور بودند، ولی پس از علم به احکام و شریعت ... ، گروهی آن را پذیرفتند و گروهی دیگر رها نمودند.فساد ناشی از اختلاف و تفرقه همیشه و در هر زمان در بین یهودیان جریان داشته است.  

بنی ... و فساد در زمین:
خداوند در قرآن خبر داده است که بنی ... دوباره در زمین فساد می‌کنند: «و قضیْنا الی بنی ... فی الکتاب لتفسدنّ فی الارض مرتین و لتعلن علوا کبیرا» (اسراء: 4) مفسران یکی از این فسادها را مخالفت با احکام تورات و قتل ... انی مانند اشعیا و ارمیای نبی و دیگری را قتل زکریا، یحیی و قصد قتل حضرت عیسی علیه‌السلام دانسته‌اند. برخی دیگر از مفسران با استناد به روایتی از ... صادق علیه‌السلام، فساد نخست را شهادت ... علی علیه‌السلام، فساد دوم را طعن و شهادت ... حسن علیه‌السلام و علو کبیر را شهادت ... حسین علیه‌السلام تفسیر کرده‌اند و آیه بعد «فاذا جاء وعد أولاهما بعثنا علیکم عباداً لنا أولی بأس شدید فجاسوا خلال الدّیار و کان وعداً مفعولا» (اسراء: 5) را اشاره به ظهور حضرت قائم علیه‌السلام دانسته‌اند.

 بنی ... رسوایی در دنیا و آ ... ت :
علا رقم نعمتهای فراوان الهی ؛که یکی از آن نعمتها برتری آنان بود که از دست فرعون نجات یافتند وبه سرزمین موعود  سکنا گزیدند .ولی دائما بهانه جویی داشتند و نمی خواستند حق را بر باطل حاکم کنند.

 یکی از مسائلی که خداوند در قرآن کریم بنی ... را بدان ملامت نموده، بهانه‌گیری‌های مکرر آنان است. یکی از این بهانه‌گیری‌ها دربارة غذایی است که خداوند به آن‌ها روزی کرده بود و آنان به راحتی از آن استفاده می‌ ... د: «و اذ قلتم یا موسی لن نصبر علی طعام واحد فادع لنا ربک ی ... ج لنا مما تنبت الارض من بقلها و قثائها و فومها و عدسها و بصلها ...» (بقره: 61) در اینجا مراد از «طعام واحد»، که بنی ... از خوردن آن خسته و ملول شده بودند، «من» و «سلوی» بود؛ همان مرغ بریان و میوه‌هایی که خدا هر روز و شب بر سفرة آنان می‌فرستاد. هنگامی تشنگی نیز حضرت موسی علیه‌السلام عصای خود را بر سنگی می‌زد و دوازده چشمه از آن می‌جوشید و هر یک از قبایل بنی ... از چشمه‌ای می‌نوشیدند. در برابر این ناشکری خداوند این نعمت‌ها را از آنان گرفته و آنان را به سوی وادی مصر روانه کرد: «قال اتستبدلون الذی هو أدنی بالذی هو خیر اهبطوا مصرا فان لکم ما سألتم و ضربت علیهم الذله و المسکنه ... » (بقره: 61) مفسران «ذلت را اجبار بر پرداخت جزیه و «مسکنت» را فقر تفسیر کرده‌اند..پس به دلیل گناهانی مانند قتل نفس، عداوت با مؤمنان و کفر به کتاب‌های آسمانی، خداوند بنی ... را به رسوایی در دنیا و آ ... ت تهدید کرده و عذاب دردناک الهی را به آنان خبر داده است: «ثم أنتم هؤلاء تقتلون أنفسکم و