خبرگان تروریست
چگونه اعضای خود را انتخاب و جذب می کند

منبع: الشرق الاوسط

اطلاعاتی را که بانک جهانی از روی بیانیه های داخلی گروه های تروریستی و اطلاعات مربوط به دوهزارو ٨٠٣ نفر از عناصر آنها به دست آورده، نشان می دهد اتباع خارجی که به صفوف پیوسته اند، دارای تحصیلات عالی و فراتر از انتظار بوده اند.
     این مطالعات را مناطق خاورمیانه و شمال آفریقای بانک جهانی تهیه کرده است و به ویژه بر عناصر خارجی ملحق شده به گروه های تروریستی تمرکز دارد. این اطلاعات براساس کشور مربوطه، تابعیت افراد، سطح آموزش، میزان تجربه در عمل ستیزه جویانه و میزان اشراف آنها بر شریعت تهیه شده است. همچنین مطالعات بانک جهانی نشان می دهد که نیروهای خود را از میان طبقات فقیر یا کم سواد گزینش نمی کند؛ بلکه برع ... آنها از بین خانواده های ثروتمند انتخاب می شوند؛ از بین ... انی که نتوانسته اند در اقتصاد کشورهای خودشان هضم و جذب شوند و همین امر موجب افراط گرایی و روی آوردن به خشونت در بین آنها شده است.
     همچنین تهیه کنندگان این تحقیق که عنوان «عد ... اجتماعی و اقتصادی برای جلوگیری از افراط گرایی خشن» را بر آن گذاشته اند، می گویند: « سربازان خارجی خود را از بین فقرا و کم سوادان انتخاب نمی کرد بلکه برع ... این تصور درست است؛ زیرا براساس این تحقیق اکثر ... انی که در سال های ٢٠١٣ و ٢٠١٤ به پیوسته اند، «دارای تحصیل در سطوح ... ی بوده اند». اسنادی که این تحقیق براساس آنها تهیه شده، نشان می دهد ٤٣،٣ درصد از خارجی هایی که به پیوسته اند، در مقطع دبیرستان بوده اند و ٢٥.٥ درصد در مرحله تحصیلات ... ی. حال آنکه تنها ١٣.٥ درصد در مرحله ابت ... بوده اند. دراین میان میزان بی سوادان در این گروه به ١.٣ درصد می رسد.
     در فوریه سال ٢٠١٦، دو مدرسه در شهر «رقه» ... تاسیس کرد تا به پسران و دختران اعضای خارجی موجود در صفوف این تشکل تعلیم «جهاد» و علوم شرعی بدهند. این آموزش ها همه به زبان انگلیسی صورت می گرفت تا متناسب با آنها باشد. نهاد «دیوان آموزش» می گوید «مدارس جدید برای آموزش کودکان از ٦ تا ١٤ سال و از فرزندان مهاجران است که به زبان انگلیسی آموزش داده می شود». این تشکیلات همچنین موسسه ای را برای آموزش فنون جنگی به کودکان دایر کرد و نامش را «موسسه الفاروق» گذاشت. در این نهاد به کودکان احکام مربوط به جهاد و شریعت آموزش داده می شود. تعداد کودکان وابسته به این مرکز صد نفر برآورد می شود.
     گفته می شود در مارس سال ٢٠١٥ در اراضی تحت سیطره خود در ... آموزش را اجباری کرد. این گروه اقدام به توزیع تعهدنامه هایی بین خانواده های دانش آموزان کرد تا از آنها تعهد گرفته شود که کودکان شان را به مدارس تحت کنترل بفرستند. برخی فعالان نسخه هایی از برگه هایی را منتشر ... د که در آن نشان می داد این گروه از اولیای دانش آموزان خواسته است ضمن ارسال فرزندان شان به مدارس یادشده پیگیر کارهای آنها نیز باشند. در متن تعهدنامه آنها آمده است: «به اذن خداوند تعهد می کنم، فرزندم را به مدرسه بفرستم و همیشه پیگیر کارش باشم. اگر این فرمان را اجرا ن ... ، مسئولیت کامل آن را برعهده می گیرم».
    
    اه
     «الهام شاهین»، ... عقیده و فلسفه ... مصر، می گوید به تحصیل کردگان متوسل می شود؛ زیرا در این زمینه مطالعاتی دارد و به صورتی حساب شده برنامه ریزی می کند تا بتواند نیروهای توانمندی را جذب خود کند. این مسئله به اه درازمدت این گروه بستگی دارد؛ زیرا این تشکیلات سعی می کند یک ... ت گسترده را تاسیس کند که مدیریت آن براساس تکنولوژی جدید باشد. طبعا چنین هدفی جز با داشتن نیروهای تحصیل کرده که دارای سطح علمی بالایی باشند؛ امکان پذیر نخواهد بود. از طریق شکافی که در خانواده های این افراد به وجود آمده وارد می شود؛ یعنی از همان جایی که اینها می خواهند خود را از یک زندگی بد خلاص کنند و به یک زندگی دیگر (دنیوی یا ا ... وی) دست پیدا کنند. به این شیوه است که کارهای خود را پیش می برد.
     شاهین ادامه می دهد: ولی این تنها تشکیلات نیست که دلایلی برای جذب دارد؛ بلکه عوامل دیگری هم هست که به آنها عوامل دفع می گوییم؛ یعنی موضوعاتی که این جوانان را به سمت این گونه تشکل ها می راند. یکی از آنان جهل دینی آنهاست و دیگری ضعف آموزش های دینی در کشورهای غربی. همچنین مبارزه با آموزه های دینی و یا کم ارزش نشان دادن ... انی که در کشورهای شرقی به این آموزه ها پایبند هستند. در کشورهای غربی تقریبا به طورکلی آموزه های دینی در مقاطع تحصیلی وجود ندارد. در رسانه ها هم خبری از اینها نیست. اینها موضوعاتی اساسی است که تشکیلات و امثال آن بر روی آنها سرمایه گذاری می کنند. آنها با طرح بحث هایی مانند خلافت، ... ت، جهاد، جزیه و معامله با اهل ذمه و رفتار با کنیزان و بردگان و غیره خود را پرچم داران معارف دینی معرفی می کنند؛ حال آنکه بسیاری از این موضوعات اساسا از سیستم های آموزشی دینی کشورهای عرب هم حذف شده است؛ چون دیگر به آنها نیازی نیست؛ اما از همین ها به عنوان اساس شیوه های آموزشی خود استفاده می کند».
     الهام شاهین در بخش دیگری از اظهارات خود می گوید: «هرچند امروزه جوانان غربی را به خود جذب می کند؛ اما باید بدانیم جوانان تحصیل کرده ما هم درصورتی که شیوه های آموزشی خودمان را تغییر ندهیم، امروز و فردا به این گروه ملحق خواهند شد؛ بنابراین باید سیاستی را در پیش گرفت که جوانان را کنترل کرده و به حرف آنها گوش بسپارد. حتی مهم تر از آن اینکه به افکار آنها عمل کند و آنها را در ترقی و رشد کشورشان سهیم کند؛ نه اینکه آنها را به حاشیه براند و طرد کند یا هر ... که کوچک ترین انتقادی کرد او را خائن بنامد». این ... ... می گوید: «تدریس مسائل دینی و مدنی منعی ندارد. به شرط اینکه افرادی متخصص و شایسته تدریس آنها را برعهده بگیرند. اگر سیستم ضعیف و سستی داشته باشد، آن را با تحصیل کردگان تقویت و از آنها به صورتی محوری در بنای ... ت مورد ادعایش استفاده می کند. اگر ما مراقب جوانانمان نباشیم و به آنها آموزش های دینی قوی ندهیم، نتایجی که به دست می آید مورد رضایت ما نخواهد بود».
     درباره اینکه چرا به تحصیل کردگان روی می آورد، می گوید: « به نوعی به مطالبات روحی و علمی این افراد پاسخ می دهد. آنها اگرچه علمی دنیوی داشته باشند یا مشاغلی مهم، به هرحال نسبت به مسائل دینی سواد کمتری دارند و این همان مدخلی است که امثال از آن وارد می شوند تا بر آنها تاثیر بگذارند. مهم ترین عوامل جذب برای این تشکیلات قدرت تاثیرگذاری اش روی این جوانان از طریق اطلاعات دینی انحرافی و جهت داده شده به سود خودش است. به همین دلیل است که آنها گمشده شان را در علوم دینی و عمل به آنها براساس رهنمودهای معلمانشان می یابند».
    
    برخورد دینی، اجتماعی و اقتصادی
     در همین رابطه، «محمود الصاوی»، ... دانشکده الدعوه در قاهره، پایتخت مصر، می گوید: «آنچه در گزارش بانک جهانی آمده است، ما را به موضوع کنترل جوانان رهنمون می کند که در گزارش آمده و آن را به سه شکل معرفی کرده است؛ دینی، اقتصادی و اجتماعی. این روند به هرحال مهم خواهد بود زیرا در سطح خانواده باید روی فرزندانشان کنترل داشته باشند و همان طور که به جسم آنها فکر می کنند، به روح و ذهنشان هم فکر کنند یا همان طور که دنبال رشد آنها هستند، به ک ... ان هم فکر کنند. بعضی دراین باره تنها به کنترل های مادی بسنده می کنند، اما این خود یکی از عوامل خطر برای جوانان این دوره است، زیرا کنترل معنوی از کنترل مادی که تنها به نیازهای مادی یک فرد توجه می کند، مهم تر است».
     الصاوی ادامه می دهد: «اما در مرحله برخورد دینی باید از طریق تجدیدنظر در گفتمان دینی به نتیجه رسید تا بتوان به پرسش های امروزی جوانان پاسخ داد. تجدیدنظر در گفتمان دینی رسمی و پاسخ گویی به سوالات جوانان موجب می شود تا آنها از جامعه جدا نشده و به ط ای برای همه جریان های مذهبی و فکری افراطی تبدیل نشوند. یکی از را ارهای نوسازی گفتمان دینی این است که پیام های دینی از دیوارهای مساجد خارج شده و به باشگاه ها و مراکز جوانان کشیده شود تا بتواند اثرگذار باشد».
    
    توهمات خلافت
     «علی محمد» که یک ... ... مصر است، می گوید: جوانان را با بهانه تحکیم شریعت و اجرای آن فریب می دهد و می گوید جوانان باید با این گروه بیعت کنند: « به این وسیله اکثر تحصیل کردگان را با توهم ب ... ایی یک خلافت الهی می فریبد و این فتنه را از طریق شبکه های اجتماعی ( ... ) و (توییتر) بسط می دهد». او در ادامه می افزاید: « نیروهای وابسته به این تشکیلات با جوانان تحصیل کرده در شبکه های مجازی ارتباط برقرار می کنند. آنها حتی افرادی دارند که در گرفتن ارتباط فوق العاده مهارت دارند و می توانند به سهولت این کار را انجام دهند. بعد به آنها این طور تفهیم می کنند که در زیر پرچم رسول الله مبارزه می کنند. متاسفانه از آنجا که این شعارها در بین جوانان عرب مشتریان زیادی دارد، آنها هم جواب می گیرند. شعارهای کاذب از جمله ب ... ایی خلافت یا شهادت در راه خدا و عمل براساس قانون شریعت موجب می شود تا افرادی جذب این گروه ها شوند. دراین میان برخی از جوانان می خواهند خودشان این فرامین را تجربه کنند. از طرف دیگر شعارهای دروغین این گروه برای آزادسازی بیت المقدس و مسجدالاقصی هم هست».
     این کارشناس درباره نحوه استفاده از این جوانان می گوید: «از آنها برای بهره برداری از تکنولوژی استفاده می کنند. آنها را وامی دارند بسیاری از سایت های ... تی را کرده و اطلاعاتشان را به سرقت ببرند. به آنها سفارش می کنند تا بسیاری از مقالات و کتاب های این گروه را به زبان های مختلف ترجمه کنند. غافل از اینکه همین افراد بزرگ ترین ضربه را به می زنند. اساسا برای گروه مهم نیست که چه ... ی به این گروه ملحق می شود. دنبال هویت، نژاد یا کشور آنها نیست. ازاین رو در بین نیروهایش از همه قماشی دارد؛ از افراطی ها گرفته تا نیروهای خارجی که از ... چیزی جز نام آن را نمی دانند. برخی از آنها ... انی هستند که به دلایل ارتکاب جرائمی به زندان افتاده یا از زندان فرار کرده اند. ... شه افراطی در بین همین افراد است که متولد می شود. بیهوده نیست که را خوارج دوران می گویند، اما به یاد داشته باشید که همین مسئله نقش مهمی در زوال آنها خواهد داشت».
    
    سطح آموزش
     در همین باره، «عزت سید»، ... ... ، می گوید: « نوجوانانی را از کشورهای خارجی گرد آورده است. بسیاری از خارجی ها علاقه ای به شناخت اعتقادات مذهبی این گروه از جمله مفهوم خلافت یا جنگ با غیرمسلمانان ندارند. اینها نشانه آن است که بیشتر از ... ت های غربی دستور می گیرد و هدف از تشکیل این گروه، ... ... ... کشورهای عربی و ... ی بوده است». به گفته این ... ... ، اینکه جوانان ثروتمند به می پیوندند، معنایش این است که «خارجی ها تمایل دارند در راه ت ... یب و ازبین بردن مسلمانان هزینه کنند. این خیانت و فساد را نشان می دهد».
    
    تروریسم و آموزش
     در نهایت الصاوی درباره سطح تحصیلات در صفوف می گوید: «ما باید درباره دو مسئله صحبت کنیم؛ یکی رابطه بین تروریسم و آموزش و دیگری رابطه تروریسم و فقر. درباره مسئله نخست حقیقت و واقعیت این است که هیچ ارتباطی بین سطح آموزش و پیوستن افراد به صفوف این جریانات به ویژه نیست، بلکه با یک نگرش مجرد می شود دید ... ان، پزشکان و حقوق دانان زیادی هستند که به این گروه ها ملحق می شوند. شاید وجود اشخاصی مانند اسامه بن لادن و ایمن الظواهری نمونه ای عالی باشد که در راس تشکیلات القاعده قرار گرفتند؛ چون یکی ... و دیگری پزشک بود. این مطلب کاملانشان می دهد بین جهل و تروریسم هیچ ارتباطی وجود ندارد و نمی شود گفت تروریسم درمحیط هایی رشد می کند که فاقد رشد فرهنگی و تحصیلی باشند. بااین حال من تاکید می کنم اکثر ... انی که در این گروه ها فعالیت داشته و دارای تحصیلات علمی هم بودند، تحصیلات آنها ارتباطی به مطالعات شرعی و ... ی نداشته است. به بیان دیگر آن مقدار ناچیز از مطالعات ... ی که در دروس اینها بوده نمی توانسته گرسنگی شان را برطرف کند. ... انی که از خارج به این گروه ملحق شده اند، همین جرعه های اندک را نداشته اند. به این ترتیب، آنها اطلاعات درست و قابل اعتمادی از ... نگرفته اند و برای همین به سادگی به قربانی گروه های جهادی تبدیل می شوند، اما درباره مسئله دوم، یعنی رابطه تروریسم و فقر باید گفت: رابطه بین این دو ا ... امی نیست، زیرا هر فقیری تروریست نیست. همچنان که هر فرد ثروتمندی سالم نیست؛ اگر فقر فرهنگی داشته باشد، ثروتمندی دردسر می شود. ... می گوید باید با فقر مبارزه کرد و فقر را شری می داند که باید یک فرد مسلمان از آن دوری کند. یکی از دعاهای ... مسلمانان این است که «خدایا من از کفر و فقر و عذاب قبر به تو پناه می برم». یک مسلمان این طور تربیت می شود که باید از فقر فاصله گرفته و از آن بگریزد و تلاش کند در زمین ... ب و کار کرده و روزی حلال به دست آورد».