مرجان توحیدی در رو ... مه شرق نوشت: محمدعلی ابطحی، آن هنگام که وبلاگ‌ها در بورس بودند، وبلاگ معروفی داشت که در آن تصاویر جالبی از حضورش در جلسات مختلف منتشر می‌کرد. حالا هم این کار را گاهی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام انجام می‌دهد.
 
یکی از تصاویری که به‌تاز ... منتشر کرده، نشست مشترک مجمع ... ون مبارز و مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم است. این نشست مشترک در دفتر مجمع ... ون، بلوار کاوه برگزار شده است، به ریاست رئیس شورای مرکزی مجمع. چهره‌های آشنایی که خیلی وقت است خبری از آنها در رسانه‌های مکتوب نیست، در تصاویر دیده می‌شدند. از رئیس ... ت اصلاحات گرفته تا سیدمحمد ... ‌خویینی‌ها، دبیرکل مجمع ... ون.
 
ابطحی توضیح واضحی درباره نقش‌آفرینی مجمع در انتخابات ٩٦ ارائه نکرده بود، اما بعدا با توضیحات ... ‌تبریزی، دبیرکل مجمع محققین و مدرسین روشن شد که یکی از موضوعات آن نشست، انتخابات ٩٦ بوده است.
 
مجمع یک بار پیش از این تابوشکنی کرده است؛ آن هنگام که در انتخابات ریاست‌جمهوری ٩٢ و زمانی که هنوز هاشمی‌رفسنجانی رد صلاحیت نشده بود، در بیانیه‌ای بلندبالا، از نامزدی او حمایت کرده بود؛ حمایت مجمع ... ون مبارز از یکی از اعضای جامعه ... ت مبارز. حالا در ماه‌های مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری ٩٦، به نظر می‌رسد مجمع ... ون یک بار دیگر از یک عضو « ... ت» حمایت خواهد کرد. جریان اصلاحات متفق‌القول بر حمایت خود از نامزدی مجدد ... تأکید کرده‌اند و در این فضا طبیعتا مجمع ... ون هم در راستای همین سیاست عمل خواهد کرد. این در شرایطی است که با اتفاق دیگری مواجه نباشیم.
 
با صرف‌نظر ... از احتمالات، ... درحال‌حاضر تنها گزینه‌ای است که جریان اصلاحات تلاش خود را بر حمایت از او متمرکز کرده یا خواهد کرد و طبیعتا در این مجموعه، مجمع ... ون هم به‌ عنوان باسابقه‌ترین تشکل جریان چپ از این مجموعه جدا نخواهد بود.
این حمایت «یونی» از یک عضو «یتی»، البته نه در ... داد ٩٢ باعث شد آن اختلافات قدیمی و کهنه بین جامعه ... ت و مجمع ... ون رنگ ببازد و نه احتمالا حمایت از ... باعث ترمیم این روابط خواهد شد؛ چرا که برخی از اعضای جامعه ... ت مبارز، هم‌اکنون از منتقدان سیاست‌های ... - عضو تشکل متبوع خودشان- به شمار می‌روند و پیش‌تر هم بارها مخالفت‌های خود را با هاشمی‌رفسنجانی ابراز کرده‌اند. بااین‌حال با وجود تغییراتی که به مرور زمان در برخی دیدگاه‌های هاشمی‌رفسنجانی و ... رخ داده، اما هیچ‌گاه هم به طور رسمی از جامعه ... ت جدا نشدند.
 
اما در این تغییر مواضع، هیچ‌گاه اختلافات اساسی مجمعی‌ها و جامعه‌ای‌ها رفع نشد، بلکه آن اختلافات به مرور زمان رنگ‌و‌لعاب دیگری به خود گرفت. اما منشأ آن اختلافات چه بود؟ چه شد که جامعه ... ت تقریبا ١٠ سال بعد از اعلام موجودیت خود، دو ... شد؟
 
از آغاز، جامعه ... ت بود
 
فردای پیروزی انقلاب بود که ... تی که عمدتا از چهره‌های مبارز یا ایدئولوژیک سال‌های مبارزه بودند، اعلان رسمی موجودیت تشکل خود را در رو ... مه اطلاعات به چاپ رساندند. این در حالی بود که از یک سال قبل از آن تصمیم گرفته بودند فعالیت خود را شکل‌ دهند و سازماندهی کنند. تشکلی که در سال‌های انشعاب و انحلال احزاب در دهه ٦٠، به گفته مرحوم مهدوی‌کنی، دبیرکل جامعه ... ت مبارز، چنان اعتمادسازی کرده بود که به صورت ماهانه مقرری از ... دریافت کنند. علت همه آن انشعاب‌ها و انحلال‌ها هم به دیدگاه‌های چپ و راست انقل ... ون، به‌ویژه در اقتصاد بازمی‌گشت و همین اختلافات، شعاع دایره خود را به نخست‌ ... وقت هم گسترده بود. اگرچه به نظر می‌رسید انشعاب در جامعه ... ت به دلیل نحوه بستن فهرست انتخاباتی، برای انتخابات مجلس سوم بود، اما در واقعیت این‌گونه بود که نوع نگاه حاکم بین اعضای جامعه ... ت مبارز هم از همین جنس یاد‌شده بود و البته خود را در بزنگاه نهایی‌شدن فهرست‌ها عیان کرد. مهدوی‌کنی هم در کتاب خاطرات خود جنس این اختلافات را از جنس همان نگاه چپی و راستی به سیاست داخلی و خارجی و اقتصاد دانسته است.
 
منشأ  اختلافات و آن ٩٩ نفر
 
مجید انصاری، عضو مجمع ... ون مبارز، در مصاحبه با ماهنامه «نسیم بیداری» دراین‌باره بیشتر توضیح داده: «یکی از ایراداتی که به جریان راست و طرفدار اقتصاد سنتی گرفته می‌شد، همین بود که آنها مخالف این سیاست بودند، اما در برابر سؤالات جدی پاسخی نداشتند، حتی به یاد دارم این جریان در بسیاری از مجامع و رو ... مه‌ها، علیه ... ت آقای ... ... انتقادات و اتهاماتی را وارد می‌ ... د و وزرای ایشان را به کمونیستی‌بودن متهم می‌ ... د. ... در دفاع از ... ت برآمده و فرمودند: آقایانی که این بحث‌ها را می‌کنند توانایی اداره یک نانوایی را ندارند؛ بنابراین با توجه به فضای فکری و شرایط خاص آن زمان این تقسیم‌بندی بر اساس بینش اقتصادی راست و چپ در درون خط ... شکل گرفت.
 
به‌تدریج که پیش رفتیم این اختلاف بینش اقتصادی تبدیل به تقسیم‌بندی و جناح‌بندی ... شد؛ چون خودبه‌خود جریان طرفدار اقتصاد بازار سعی می‌کرد حضور خود را در مراکز قدرت مثل قوه مجریه و مجلس افزایش دهد تا بتواند در سیاست‌های کلی کشور تأثیرگذار شود. طبعا جریان چپ هم سعی داشت طرفداران خود را داشته باشد. این کشمکش دو جریان درون نظام، در مجلس دوم حاد شد... بالا ... ه در معرفی مجدد آقای ... ... به مجلس به عنوان نخست‌ ... ، این اختلافات به اوج خود رسید. البته مجلس دوم که در جریان راست سنتی نسبتا قدرتمند بود، چندان تمایلی به ... ... نداشت. حضرت ... در پیغامی که در صحیفه نور هم آمده است به نمایندگان فرموده: من مداخله نمی‌کنم و نمایندگان آزاد هستند اما با توجه به شرایطی که کشور دارد مصلحت نمی‌دانم آقای ... نخست‌ ... نباشند. درعین‌حال در‌‌ همان نامه ... فرمودند: اختیار با نمایندگان مجلس است. اما بر خلاف نامه ... و موضع آشکار ... ، متأسفانه در مجلس، ۹۹ نفر با نظر ... مخالفت ... د و تعبیرات نامناسبی را نیز به کار بردند».
 
 اختلاف از مجلس دوم
 
به‌همین‌دلیل، اختلاف بر سر حذف نام هادی ... ، ف ... الدین حجازی و سیدمحمود دعایی باعث شد تا همه آن اختلاف‌دیدگاه‌ها خود را به رخ بکشاند. اگرچه از قبل از آن، اختلاف به نطق‌های پیش از دستور مجلس دوم رسیده بود؛ آنجا که صادق خلخالی، عضو طیف چپ جامعه ... ت، از برگزاری جلسات سری در جامعه ... ت و نهایی‌ ... فهرست‌های انتخاباتی گلایه کرد و بعد هم البته با پاسخ ناطق‌نوری، دیگر عضو جامعه، مواجه شد. خلخالی در آن نطق گفته بود: «... یک وقتی ملاحظه کنند و ببینند یک لیست انتخاباتی بیرون دادند و اسم دو نفر من‌باب‌مثال اسم آقای‌ هاشمی و آقای ... را در بالای آن نوشته‌اند برای گم‌ ... اذهان مردم، یک عده‌ای را از همان افرادی که همیشه برای این مجلس و برای این ملت مزاحمت ایجاد کرده‌اند ک ... دا اعلام کنند خواسته این ملت آن نیست...».
 
ناطق‌نوری اما در نطق پیش از دستور خود آن سخنان را بی‌پاسخ نگذاشت و اساسا موضوع ج ... در این دو تشکل را بر زبان آورد. ناطق گفته بود: «... بعد از آن اما اینکه گفته می‌شود جلسات پنهانی تشکیل می‌دهند، خلاف است. شاید مراد آقایان جلسه هیأت اجرائی باشد. اینکه گفته شده لیستی تهیه شده قطعا خلاف است یا خلاف به عرض آقایان رسانده‌اند. اینکه گفته شده اسامی‌ آقایان‌ هاشمی و ... را بالای لیست می‌گذارند و بقیه را از افراد هیچ‌وپوچ می‌گذارند توهین به دیگران و خلاف شرع است. برادران! چرا جو می‌سازید؟... البته شما می‌توانید به‌جای ت ... یب دیگران، جمعیتی تحت هر عنوان دیگری راه بیندازید ... ی جلو شما را نمی‌ ... رد، لکن هم ... ون محترم تهران و سایر بلاد و هم مردم شریف تهران بدانند که این تشکل‌های مخفی و غیرمخفی تحت عناوین مختلف مثل جمعی از ... ون مبارز تهران یا هر چیز دیگری که احتمالا به وجود خواهد آمد، ربطی به جامعه ... ت مبارز تهران ندارد و زیر نظر جامعه ... ت تهران نیست. عنوان ما جامعه ... ت مبارز تهران است و بس و نه یک کلمه کمتر و نه یک کلمه بیشتر».
 
اختلاف بر سر ٣ نام
 
زمانی که فهرست جامعه ... ت برای انتخابات مجلس سوم قطعی و معلوم شد نام سه گزینه یادشده در فهرست نیست، مهدی ... به این موضوع معترض شد. مرحوم عمید زنجانی دراین‌باره گفته بود: «آقای ... آن را به این معنا گرفت که جامعه‌ ... ت از مسیر اصلی خود که حمایت از انقلاب و انقل ... ون اصیل است دست برداشته و ... انی را که سابقه‌ چندانی در انقلاب ندارند، بر ... انی که کاملا سابقه دارند و ‌در جریان‌های قبل از پیروزی انقلاب هستند، ترجیح می‌دهد». اشاره عمید به حذف نام دعایی از این فهرست و تأکید ... بر این حذف بوده است.
 
طیف مرحوم مهدوی‌کنی معتقد بودند که آنچه طیف ... و ... ‌خویینی‌ها بر آن اصرار دارند؛ یعنی حضور آن سه نفر در فهرست در شرایطی است که این چهره‌ها خصوصیت لازم را برای نامزدی ندارند. مرحوم مهدوی‌کنی بعدها به نشریه «یادآور» گفت: «واقعا بعضی مسائل را نمی‌شود گفت. هرچه بود یکی اختلاف‌سلیقه‌ها بود و یکی عدم‌اعتماد. ما به بعضی‌ها اعتماد دینی نداشتیم. معنایش این نیست که آنها را بی‌دین می‌دانستیم، ولی می‌گفتیم هر ... ی که آمد و شعار تندی داد، دلیل دینداری او نمی‌شود و نمی‌توانیم تأییدش کنیم؛ علی‌الخصوص با رفتارهایی که عده‌ای از آنها در سال‌های اولیه انقلاب داشتند. ما می‌گفتیم در جامعه ... ت وظیفه ما این است که خطوط را حفظ کنیم و تأیید بعضی از افراد، ش ... تن این مرزهاست».
 
انتخابات مجلس سوم و  انشعاب
 
همین نگاه و دوطیف‌شدن در جامعه ... ت بود که مقدمات انشعاب را فراهم می‌کرد. انتخابات مجلس سوم فروردین سال ٦٧ برگزار شد، اما پیش از برگزاری آن؛ یعنی اسفند ٦٦ بیانیه انشعاب در رسانه‌های مکتوب آن زمان منتشر شد و بعد هم مورد تأیید ... قرار گرفت. فکر انشعاب را ظاهرا سیدمحمد خاتمی و ... ‌خویینی‌ها با مهدی ... مطرح ... د. سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور (از اعضای برجسته مجمع ... ون) نقل کرده است: «در این زمان آقای سیدمحمد خاتمی و ... ‌خویینی‌ها به دیدن آقای ... رفته و با توجه به جمع‌بندی‌های به‌عمل‌آمده درمورد عملکرد جامعه ... ت مبارز پیشنهاد انشعاب و تأسیس یک تشکیلات ... مستقل از جامعه ... ت مبارز مطرح شد، ازاین‌رو تصمیم بر این شد که آقای ... و ... ‌خویینی‌ها در مورد تشکیل این تشکیلات جدید با ... صحبت کنند و نظر موافق ایشان را جلب نمایند و با توجه به آنکه در آن زمان آقای ... در بیمارستان بستری بود آقای خویینی‌ها به‌تنهایی در اسفندماه سال ١٣٦٦ با ... ملاقات کرد و برخلاف آنچه برخی تصور می‌ ... د ... با ایجاد انشعاب در جامعه ... ت موافقت ... د».
 
در ابتدا آقایان ... ،‌ دعایی و جلالی‌ ... از جامعه جدا شدند سپس شورای مرکزی به دبیرکلی آقای ... به این شرح تشکیل شد: «محمد ... ‌خویینی‌ها، ‌محمدرضا توسلی، ‌مهدی ... ، ‌حسن صانعی، ‌ ... ‌جمارانی، جلالی‌ ... ، ‌سیدمحمد خاتمی، ‌صادق خلخالی، ‌رسول منتجب‌نیا، ‌اسدالله بیات، ‌سیدمحمد هاشمی، ‌محمدعلی انصاری، ‌محمدعلی صدوقی، ‌محمدعلی رحمانی،‌ سراج‌الدین ... ،‌ عبدالواحد ... ‌لاری، ‌علی‌اکبر آشتیانی، ‌محمدعلی نظام‌زاده، ‌محمدعلی ابطحی‌، هادی ... ، ‌اسدالله کیان‌ارثی، ‌سیدحمید ... ، ‌محمود دعایی، ‌سیدتقی درچه‌ای، ‌عیسی ولایی».
 
... ناب محمدی
 
بیانیه انشعاب در آستانه نوروز؛ یعنی ٢٩ اسفند سال ٦٦ منتشر شد. در بیانیه انشعاب چند محور مورد تأکید قرار گرفت که البته به طور آشکاری دفاع از سیاست‌های چپ‌محورانه بود. از جمله آن محور‌ها می‌توان به «دفاع از محرومان و مستضعفان، پشتیبانی از نهادهای اجرائی پیرو خط ... و اقتداردادن به مجلس با انتخاب صحیح نمایندگان» اشاره کرد. بیانیه زمانی منتشر شد که رو ... مه‌ها در تعطیلات نوروزی به‌سر می‌بردند، اما بااین‌حال رو ... مه‌هایی چون کیهان و اطلاعات که مدیریت آنها در دست محمد خاتمی و سیدمحمود دعایی بود، به انتشار ویژه‌نامه‌هایی پرداختند تا فلسفه انشعاب را توضیح دهند.
 
بعد از اعلام انشعاب، اعضای تشکل تازه‌تأسیس نامه‌ای به ... نوشتند که در بخشی از آن آمده بود: «خط‌مشی ما از اصولی است که به طور جامع در «پیام حج» سال گذشته که به‌حق «منشور انقلاب» نام گرفت، می‏باشد. خط‌مشی‏ای که در نامه‏ها و پیام‌های پس از آن به‌ویژه در تبیین ... ناب محمدی ـ صلی‌الله‏ علیه و آله و سلم ـ و بیان مرزها و تفکیک آن از ... ... یی آمده است، ترسیم فرموده‏اید و امید و اطمینان داریم که با این میثاق الهی و در این تشکل جدید بهتر به وظیفه ... ی خود عمل کنیم و دِینی که به انقلاب و ... و ملت فداکار و مجاهد ایران و ... ی عزیز داریم، ادا نماییم. ... وما به استحضار می‏رساند که قبل از هر اقدامی در این باب تلاش فراوانی توسط بعضی از برادران ما برای نزدیک‌ ... نقطه‌نظرات در چهارچوب اصول و موازین مورد قبول با دیگر ... ون محترمی که سال‌ها با آنان فعالیت مشترک داشتند، صورت گرفت که متأسفانه به علت پافشاری آن آقایان بر روی مسائل و مواردی که آنها را برخلاف مصلحت و موازین تشخیص می‌‏دادیم، به نتیجه نرسید لذا به نظر رسید که جمع ما در تشکل جدید بیشتر و بهتر می‏تواند خدمتگزار انقلاب ... ی باشد».
 
تأیید ...
 
... در پاسخ به آن نامه به تاریخ ٢٥ فروردین ٦٧ چنین نوشت: «حضرات حجج ... ، ... ون مبارز تهران - دامت افاضاتهم سیر قضیه به همین صورتی است که در نامه آورده‌‏اید، انشعاب از تشکیلاتی برای اظهار عقیده مستقل و ایجاد تشکیلات جدید، به معنای اختلاف نیست؛ اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر ... برای پیشبرد نظرات خود به دیگری پرخاش کند که بحمدالله‏، با شناختی که من از ... ون دست‌‏اندرکار انقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت. من به شما و همه ... انی که دلشان برای ... عزیز می‏تپد دعا می‏کنم و توفیق آقایان را از خداوند متعال خواستارم. والسلام علیکم و رحمه ‏الله‏». با موافقت ... ، تشکل جدید رسمیت پیدا کرد و همین موضوع در انتخابات دوره سوم مجلس اثرگذار بود. از آنجا که تا آن مقطع زمانی این تشکل‌های سنتی بودند که فهرست‌های انتخاباتی را تهیه می‌ ... د، بر همین اساس مباحث مطرح‌شده درباره مجمع و جامعه بر آرای انتخاباتی اثرگذار بود، تا آنجا که برخی از اعضای جامعه ... ت نظیر ناطق‌نوری به دور دوم رفتند و ماحصل آن انتخابات، ... ب اکثریت کرسی‌های مجلس به نفع جریان چپ بود.
 
ناراحتی مهدوی‌کنی از ... ... یی
 
مرحوم مهدوی‌کنی درباره آن تأییدیه ... بر نامه مجمع ... ون در کتاب خاطرات خود چنین نوشته است: «من خدمت ... شرفیاب شدم و قبل از اینکه نامه را تقدیم کنم، شفاهی عرض ... که ما نمی‌دانستیم که بعد از ٦٠ سال طلب ... و مبارزه در راه ... و انقلاب، ... یی شده‌ایم؛ ولی حالا فهمیده‌ایم که ما با مهر تأیید جناب‌عالی، ... یی از آب درآمده‌ایم و شما اتهام ... یی‌بودن ما را تأیید می‌فرمایید. گفتم اگر واقعا جناب‌عالی به عنوان ... و ... ما، ما را ... یی می‌دانید، قاعده‌‌اش این است که ما را از صفحه وجود محو بفرمایید. مگر ممکن است در ایران ... ی و انقل ... ، گروهی ... یی در لباس ... ت باقی بمانند؟ قاعده‌اش این است که دستور بفرمایید ما را داخل دریاچه ساوه بریزند و در جامعه ... ت را ببندند و کرکره‌اش را پایین بکشند. ما تابه‌حال فکر نمی‌کردیم ... ‌مان ... ... یی است، زیرا ما معارف‌مان را در حوزه علمیه از مجالس درس فقه و اصول و اخلاق شما فراگرفته‌ایم... تا من گفتم اگر ما ... یی هستیم پس ما را به دریاچه ساوه بریزید، ایشان سریع سرشان را بلند ... د و گفتند نخیر، من کی چنین حرفی را زدم؟
 
من چنین حرفی نزدم. من به شماها علاقه دارم! خیر، چنین چیزی نیست، اصلا من چنین حرفی نزد‌ه‌ام، من چنین چیزی را تأیید نکرده‌ام!... فرمودند که من به شما علاقه دارم و باید جبران کنم و این نسبت و تهمت را برطرف کنم. من تا دیدم ایشان گفتند باید جبران کنم، گفتم پس اجازه بدهید بنده سؤالی بنویسم و به شما بدهم. شما هم چیزی مرقوم بفرمایید که این اتهام را رفع کند... ایشان فرمودند خیر، الان من چیزی نمی‌نویسم؛ ولی بعد از انتخابات بیایید و هرچه شما برای رفع این تهمت بنویسید من آن را تأیید می‌کنم. بنده خداحافظی ... ، منتها کمی دلم ش ... ت، برای اینکه فکر نمی‌ ... ... این‌طور برخورد کند. بالا ... ه قلبا مقداری ناراحت شدم؛ ولی ابراز ن ... و مسئله را به خداوند متعال واگذار ... ». بعد از آن ... در نامه‌ای که به منشور برادری معروف شد و گویی برای بعد از فوت خود نوشته است، جامعه ... ت را از ... ... یی مبرا اعلام کرد. پس از شکل‌ ... ری مجمع ... ون و پیروزی قطعی آنها در مجلس سوم، هاشمی‌رفسنجانی در سال ١٣٦٨ به ریاست‌جمهوری می‌رسد.

انصاری در گفت‌وگو با نسیم بیداری درباره تعامل ... ت هاشمی و مجلس سوم چنین گفته است: «تعامل مجلس سوم با ... ت در عمل تعامل خوبی بود؛  البته برخی از افراد وابسته به جریان چپ بعضا نطق‌های تندی علیه برخی اقدامات ... ت داشتند به‌خصوص بعد از پایان جنگ که سیاست تعدیل اقتصادی که جناب آقای هاشمی اعلام کرد و برخی سیاست‌های دیگر، مخالفت‌هایی را در داخل مجلس و بیرون مجلس در پی ‌داشت و به نوعی می‌توان گفت یک آرایش و ترکیب جدید درخصوص مسائل اقتصادی در حال شکل‌ ... ری بود و از همین زاویه، هم در داخل و هم خارج مجلس مخالفت‌هایی با سیاست‌های تعدیل اقتصادی جناب آقای هاشمی بروز می‌کرد به‌خصوص بیشتر این مخالفت‌ها در بخشی از اردوگاه سنتی جریان راست بود... . 
 
به یاد دارم در‌‌ همان روزهای اول که جناب آقای هاشمی به ریاست‌جمهوری انتخاب شد و با اینکه آقای هاشمی عضو جامعه ... ت مبارز بودند؛ ولی مجمع ... ون مبارز در انتخابات ریاست‌جمهوری اول ایشان از آقای هاشمی حمایت ... د و مجمع از میان اعضای خود ک ... دای دیگری معرفی نکرد. مجمع ... ون مبارز در دور دوم ریاست‌جمهوری آقای هاشمی اعلام بی‌طرفی کرد و از ک ... دای خاصی حمایت نکرد و اعضا را آزاد گذاشت از هر ... خواستند حمایت کنند. اتفاقا‌‌ همان موقع هم ١٠ نفر از اعضای مجمع با ذکر نام شخصی از ایشان اعلام حمایت ... د؛ بنابراین اتفاق تازه‌ای در تعامل مجلس با ... ت رخ نداد؛ ولی در فضای مطبوعاتی و بیرون و در برخی از ... ‌ها و جریانات تند چپ آن زمان، نسبت به آقای هاشمی زاویه پیدا شد و تندروی‌هایی هم شد».
 
انتخابات چهارم؛ تغییر شرایط و قهر
 
تا قبل از سال ٦٨ و رحلت ... ، جناح چپ و مجمع ... ون با توجه به حضور تعداد قابل‌توجهی از ... ون نزدیک به حضرت ... (ره) و همچنین با دراختیارداشتن اکثریت مجلس سوم و ... ت ... ... ، در حقیقت جناح حاکم به شمار می‌رفت؛ اگرچه جناح راست و جامعه ... ت مبارز نیز چیزی از یک‌جناح حاکم کم نداشتند و با دراختیارداشتن بسیاری از بنیادها و نهادها و نیز با روابط ... که با محافل سنتی بازار داشتند، یک پای جدی نظام ... و مدیریتی کشور به شمار می‌رفتند. درعین‌حال، در سال‌های پیش از رحلت بنیان‌گذار انقلاب، شرایط ... خاص کشور نظیر جنگ و شرایط دشوار پایان آن، پذیرش قطع‌نامه و وضعیت اقتصادی بحرانی سال‌های ٦٧ و ٦٨، دیگر مجالی برای بروز رقابت‌های ... و جناحی باقی نگذاشته بود.
 
با وجود این، دوگان ... ‌ها و اختلاف‌نظرها در همین سال‌ها نیز کم‌وبیش ادامه داشت و پس از درگذشت ... (ره)، رنگ‌وبوی جدیدی نیز به خود گرفت.  انتخاب آیت‌الله ‌هاشمی‌رفسنجانی به ریاست‌جمهوری و کمی بعد تغییر رئیس قوه‌ قضائیه، آرایش قوای سه‌گانه را به سمت تغییر برد اما دو سال طول کشید تا این تغییر در انتخابات مجلس‌چهارم در ابتدای سال٧٠ کامل شود. این انتخابات با ردصلاحیت بخش بزر ... از جناح چپ همراه شد. این مسئله با اعمال نوع جدیدی از نظارت که بعدها به نظارت استصو ... مشهور شد، اتفاق افتاد. نحوه ردصلاحیت‌ها که اعتراض مجمع ... ون را بران ... خته بود، سبب شد تا این تشکل در نامه‌ای اعتراض خود را نسبت به بروز این اتفاق، اعلام کند.
 
جناح راست در قالب جامعه ... ت مبارز با بهره‌مندی از فضای بدون رقیب و محرومیت جناح چپ با شعار پیروی از خط ... ، اطاعت از ... ی و حمایت از هاشمی، به صحنه انتخابات آمد و فهرستی را در انتخابات مجلس چهارم ارائه کرد که مورد حمایت تشکل‌های همسو با جامعه ... ت مبارز مانند جامعه ... ی فرهن ... ان، جامعه ... ی ... ین، جامعه زینب(س)، جامعه اصناف و بازار و جمعیت مؤتلفه نیز واقع شد. این گروه‌ها چندی بعد، با نام «تشکل‌های ... ی همسو» در صحنه ... کشور شناخته شدند. پس از اعلام نتایج انتخابات مجلس‌ چهارم، مجمع ... ون فعالیت ... خود را تا ایجاد شرایط مساعد تعطیل کرد. فضای بی‌عملی در میان چهره‌های شاخص جریان چپ و مجمع ... ون تا جایی پیش می‌رود که سیدمحمد خاتمی در سال ٧١ از وزارت فرهنگ و ارشاد ... ت هاشمی استعفا کرد، مهدی ... هم از ریاست بنیاد شهید و ... ‌خویینی‌ها از ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست‌جمهوری. در همین سال‌های محدودیت سیاست‌ورزی بود که مجمع ... ون با رو ... مه سلام مهم‌ترین بازوی چپ و منتقد سیاست‌های هاشمی‌رفسنجانی شد. در طرف دیگر حلقه ماهنامه بیان و هفته‌نامه مبین با انتقاد از وضعیت حاکم بر فرهنگ به بیان مسائل نو در عرصه دینی روی آوردند که در سال‌های بعد مقدمات مباحث روشنفکری دینی و تغییر در فضای ... کشور را کلید زد.
 
غیبت طولانی‌مدت مجمع ... ون مبارز تا برگزاری پنجمین دوره انتخابات مجلس ادامه پیدا کرد و به‌این‌ترتیب، برای چهار سال، فقط جناح راست در فضای ... کشور فعالیت داشت. اما در آستانه انتخابات مجلس پنجم «کارگزاران سازند ... » با ابراز نگرانی از تداوم تک‌ص ... در کشور اعلام موجودیت کرد. مهدی ... ، دبیرکل مجمع، اما با حمایت از کارگزاران در مصاحبه‌ای از این گروه با عنوان نیروهای انقل ... معتقد به نظام و خدمتگزار به مردم نام برد. مجمع ... ون همچنان در همین شرایط بود که سازمان مجاهدین انقلاب ... ی بعد از انحلال در سال ٦٥، بار دیگر با حضور چهره‌های چپ سازمان از جمله محسن آرمین، بهزاد نبوی و محمد سلامتی بار دیگر پا به عرصه فعالیت ... گذاشت. در کنار سازمان مجاهدین، گروه‌های دیگری از جمله دفتر تحکیم وحدت، انجمن ... ی معلمان، انجمن ... ی مدرسان، انجمن ... ی جامعه پزشکیان و... در ائتلاف نیروهای خط ... و ... ی توانستند اقلیت قدرتمندی را در مجلس پنجم تشکیل دهند.
 
پیروزی در ... داد ٧٦
 
در این فضا که همچنان مجمع با تابلوی خود یعنی رو ... مه سلام از فعالیت ... کناره‌ ... ری کرده بود و عرصه برای گروه‌های خط ... ی باز شده بود، بزنگاه ٧٦ سر رسید. این بزنگاه بزرگ‌ترین و مهم‌ترین رویارویی جامعه ... ت مبارز و مجمع ... ون بود؛ وقتی که ک ... دای هر دو تشکل مهم‌ترین و بالقوه‌ترین بخت ریاست‌جمهوری آن سال بودند. مهدوی‌کنی در رأس تشکل جامعه ... ت مبارز در تلاش برای رأی‌آوری ناطق‌نوری، عضو دیگر این تشکیلات، هیچ فروگذاری نکرد. بااین‌حال، خاتمی با ٢٠ میلیون رأی از جانب تشکلی که فعالیت‌های خود را نزدیک به هشت سال به ح ... تعلیق برده بود، سکان اداره کشور را برعهده گرفت. آمدن خاتمی فضا را برای فعالیت تشکل‌ها و احزاب به‌قدری باز کرد که جریان‌های جدیدی از جمله جبهه مشارکت ایران ... ی پا به عرصه گذاشتند. مجمع ... ون در کنار نیرو‌های جدیدی که ملقب به دوم‌ ... دادی بودند، دیگر نقش پدر معنوی را ایفا می‌کرد و عرصه را به دیگر احزاب همسو با خود س ... بود. پیش از انتخابات مجلس ششم عبدالله نوری ... همسو با مجمع ... ون که البته هیچ‌گاه به‌طور رسمی به عضویت  این تشکل در نیامد با رأی بالا به نخستین شورای شهر پایتخت راه یافته بود. از عبدالله نوری به‌عنوان یکی از شانس‌های اصلی نشستن بر صندلی ریاست مجلس بعدی نامبرده می‌شد. اما محکومیت او در دادگاه، ... کشور سابق ... ت‌های‌ هاشمی رفسنجانی و اصلاحات را از رفتن به مجلس بازداشت.
 
مجلس ششم
 
اما انتخابات مجلس ‌ششم در شرایطی برگزار شد که همه‌چیز در فضای ... با گذشته تفاوت داشت. جناح چپ در کنار مجمع‌ ... ون که طیف سنتی این جناح محسوب می‌شد، کارگزاران را به‌عنوان تکنوکرات‌های میانه‌رو و جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین و دفتر تحکیم را نیز به‌عنوان مثلث پیشرو خود به جامعه عرضه می‌کرد. جبهه مشارکت ایران ... ی که مجوز فعالیت رسمی خود را در سال ٧٧ دریافت کرده بود، سال ٧٨ با شعار ایران برای همه ایرانیان و معنویت، عد ... و ... وارد عرصه انتخابات شد. هم‌زمان با مشارکت، سایر گروه‌های جناح چپ هم در قالب ائتلاف دوم ‌ ... داد در صحنه انتخابات حاضر شدند و در نهایت یک فهرست ٢٥نفره مشترک را منتشر ... د. اما در آن‌سو، جامعه ... ت مبارز به‌عنوان مهم‌ترین گروه جناحی که پس از آن زمان جناح محافظه‌کار نامیده می‌شد، برخلاف ادوار گذشته مجلس از ارائه فهرست برای شهرستان‌ها خودداری کرد.
 
تشکل‌های همسو با این جناح نیز که این‌بار با نام ائتلاف گروه‌های خط ... و ... ی به میدان آمده بودند، تا آ ... ین روز پیش از رأی‌ ... ری از انتشار فهرست انتخاباتی خودداری ... د. اما یک تغییر آرایش دیگر نیز در این انتخابات رخ داد که زمینه را برای تحولات بعدی فراهم کرد؛ جناح محافظه‌کار که تا پیش‌ازاین ازجمله منتقدان کارگزاران به شمار می‌رفتند، در آستانه انتخابات حمایت خود را از آیت‌الله‌ هاشمی که پس از دوران ریاست‌جمهوری‌اش برای نمایند ... مجلس از حوزه تهران ک ... دا شده بود، اعلام کرد. این حمایت در حالی انجام می‌شد که در ماه‌های قبل از انتخابات، هاشمی به‌شدت از سوی بخشی از گروه‌ها و مطبوعات دوم‌ ... داد مورد انتقاد و حتی ت ... یب قرار گرفته بود و در نهایت هم در فهرست گروه‌های اصلاح‌طلب قرار نگرفت. در آن مقطع زمانی، علاوه بر حمایت جریان محافظه‌کار از آیت‌الله‌ هاشمی، کارگزاران نیز به حمایت قاطع از وی پرداخت.
 
این البته نقطه آغاز اختلافات بود؛ چراکه به‌جز مسئله حضورداشتن یا ‌حضورنداشتن هاشمی در فهرست که محل اختلاف کارگزاران با گروه‌های ١٦گانه دوم‌ ... دادی بود، گروه‌های دیگر نظیر مجمع ... ون هم رفتار مشارکتی‌ها را برنمی‌ت ... دند؛ مشارکتی که رسانه‌ها و چهره‌هایش فضای عمومی را به خود اختصاص داده بودند. این‌گونه بود که فهرست‌های مختلف انتخاباتی از سوی مشارکت، کارگزاران و مجمع ... ون منتشر شد و تقریبا همه چهره‌های مشترک این فهرست‌ها و البته چهره‌های اختصاصی مشارکتی‌ها توانستند اکثریت مجلس را در دست ب ... رند. هرچند پیروزی گسترده در انتخابات مجلس ششم، مانع دیده‌شدن اختلافات گسترده در میان گروه‌های اصلاح‌طلب شد، اما اختلاف‌ها در بستن فهرست‌های انتخاباتی، میراثی بود که از این انتخابات به بعد، همواره برای اصلاح‌طلبان مشکل‌ساز شد. رو ... مه رس ... ، سوم ‌بهمن‌ سال٧٨ و در آستانه انتخابات مجلس هشتم از قول محمدرضا خاتمی، دبیرکل مشارکت نوشت: «اختلافات در جبهه دوم ‌ ... داد به ‌خاطر تندروی‌ها و سهم‌خواهی‌هاست».
 
در همان روز، سیدهادی خامنه‌ای در اظهارنظری دیگر گفت: «به ‌دلیل مخالفت با سیاست‌های پدرسالارانه احزاب کارگزاران و جبهه مشارکت، ١٠ گروه دوم‌ ... دادی ائتلاف جدیدی تشکیل داده‌اند و در فهرست این ائتلاف نام رضا خاتمی، محسن میردامادی، اکبر هاشمی‌رفسنجانی و محمد غرضی را به ‌عنوان سران مشارکت و کارگزاران از فهرست خود حذف کرده‌اند».با وجود همه آن اختلافات و با آنکه رضا خاتمی ... اول تهران بود، اما با وساطت سیدمحمد خاتمی، باز هم ریاست مجلس ششم نصیب یک ... شد و مهدی ... بر بالاترین کرسی مجلس تکیه زد. بااین‌حال نحوه مدیریت مجلس در ماجرای تغییر قانون مطبوعات و ماجرای حکم حکومتی هرچه بیشتر بین پدر و آنها فاصله انداخته بود.
 
ارائه فهرست  در مجلس هفتم
 
انتخابات مجلس هفتم که در زمان برگزاری آن، تنها یک‌سال‌و ... از آ ... ین دوره ریاست‌جمهوری محمد خاتمی باقی مانده بود، زنگ پایان دوران اصلاحات و بازگشت راست را به صدا درآورد. همان‌طور هم که انتظار می‌رفت، نگرانی‌ها درخصوص رد صلاحیت گسترده نمایندگان مجلس‌ ششم به واقعیت پیوست و انتخابات در حالی برگزار شد که ده‌ها ... اصلاح‌طلب مجلس‌ششم، در اعتراض به ردصلاحیت‌ها استعفا داده و در صحن مجلس تحصن کرده بودند.  مجمع ... ون مبارز در انتخابات مجلس هفتم بدون حضور چپ‌های رادیکال، در تهران لیست ٢٦نفره‌ای ارائه کرد که هیچ‌کدام امکان ورود به مجلس را نیافتند. مهدی ... ، مجید انصاری، رسول منتجب‌نیا، سیدمحمود دعایی، محمد اشرفی‌اصفهانی، الیاس حضرتی، جمیله کدیور، علیرضا محجوب، سهیلا جلودارزاده و علی هاشمی‌رفسنجانی از شاخص‌ترین افراد لیست مجمع ... ون در این میدان بودند.
 
اصلاح‌طلبان اگرچه برای انتخابات مجلس هشتم فهرست‌هایی با عنوان یاران خاتمی و ائتلاف اصلاح‌طلبان را منتشر ... د، اما همچنان میراث اختلافات گذشته که در نام‌گذاری این فهرست‌ها نمود پیدا کرده بود، در کنار آغاز سیر صعودی جریان تازه‌‌روی‌کارآمده جناح راست در قامت ... ت احمدی‌نژاد، منجر به ناکامی اصلاح‌طلبان در این انتخابات شد.
 
٨٤ و ج ... ...
 
انتخابات ٨٤ اما تغییرات جدیدی را در مجمع ... ون ایجاد کرد. این انتخابات اوج بی‌مهری جریان‌های جدید اصلاح‌طلب به پدرهای معنوی خود بود. مجمع تا آن سال به دبیرکلی مهدی ... به حیات کم‌فروغ خود ادامه داده بود؛ اما انتخابات ٨٤ و تعدد ک ... دهای جریان اصلاحات نه‌تنها همه آرزوهای دوران اصلاح‌طلبان را بر باد داد، بلکه به قهر ... و ج ... از مجمع هم منجر شد. آنجا که هیچ‌یک از ک ... داهای جریان اصلاح‌طلبی حاضر به کناره‌ ... ری نشدند و سبب شد تا مهدی ... نه‌تنها از مجمع ... ون قهر کند، بلکه بعد از انتخابات ٨٤ حزب متبوع خود یعنی اعتماد ملی را تأسیس کند. حزبی که دارای ارگان مطبوعاتی به همان نام هم بود و البته ... به دنبال تأسیس تلویزیون خصوصی هم بود که نتوانست به آرزوی خود برسد. بعد از قهر ... از مجمع، سیدمحمد ... ‌خویینی‌ها به دبیرکلی مجمع انتخاب شد و سیدمحمد خاتمی هم رئیس شورای مرکزی شد.
 
٨٨ و تداوم اختلافات
 
این اختلافات اما بار دیگر در آستانه انتخابات ٨٨ سر باز کرد. در انتخابات ٨٨ بار دیگر اختلافات بدنه مجمع ... ون سر باز کرد و آن هنگامی بود که سیدمحمد خاتمی به نفع نامزدی میرحسین ... از انتخابات کناره‌ ... ری کرد، اما با وجود تجربه تلخ ٨٤ و تعدد نامزدها در آن عرصه، مهدی ... به عنوان نامزد حزب اعتماد ملی در این انتخابات حاضر شد. بااین‌حال، مجمع ... ون مبارز در این انتخابات وارد فاز جدی تحرکات ... شد. در این انتخابات، علی‌اکبر محتشمی‌پور، از اعضای باسابقه مجمع به عنوان رئیس کمیته صیانت از آرا انتخاب شد. مجمع در مقطع انتخابات ٨٨، بعد از انتخابات در بیانیه‌های متعددی خواستار شفافیت در ماجرای بعد از انتخابات شده بود. از آن جمله می‌توان به بیانیه ٢٥ ... داد مجمع توجه کرد و البته بیانیه حمایت از ... ... هاشمی‌رفسنجانی. بااین‌حال بسیاری از چهره‌های جریان راست که در خانه احزاب حضور داشتند، تلاش ... د تا با استناد به بیانیه‌ها و تحرکات، مجمع ... ون را هم منحل اعلام کنند، اتفاقی که رخ نداد. در جریان انتخابات مجلس نهم، جریان اصلاح‌طلب با صندوق‌های رأی قهر کرد. دراین‌میان، اما سیدمحمد خاتمی رأی خود را در حوزه انتخ ... ه دماوند به صندوق ریخت. بعد از آن دیگر نامی از مجمع نبود تا انتخابات سال ٩٢.
 
حمایت از هاشمی
 
در جریان نامزدی هاشمی‌رفسنجانی برای این انتخابات، پیش از آن که رد صلاحیت شود، مجمع مانند دوره اول ریاست‌جمهوری هاشمی در دهه ٦٠ در بیانیه‌ای از نامزدی او حمایت کرد؛ حمایت مجمع ... ون از یک عضو جامعه ... ت. البته حمایت از هاشمی در سال‌های دهه ٦٠ را نمی‌توان حمایتی از جنس حمایت مجمع ... ون از یک عضو جامعه ... ت دانست؛ چراکه هاشمی در آن سال‌ها مناصب مختلفی را برعهده گرفته بود و مورد وثوق همه جناح‌ها بود. حالا یک بار دیگر در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری ٩٦، مجمع ... ون اندک‌اندک فعال می‌شود. جلسات متعدد و تقریبا منظمی را در این سال‌ها برگزار کرده است و تصاویر آن هم در صفحه اینستاگرام محمدعلی ابطحی منتشر می‌شود. جلساتی که مقر آن همان ساختمان بلوار کاوه است.
 
همه چهره‌های قدیمی چپ هرازگاهی گرد هم جمع می‌شوند. حالا اما مجمع گویا بنا دارد تا حضور جدی‌تری در عرصه رقابت‌های ریاست‌جمهوری سال ٩٦ داشته باشد. حضوری از همان جنس سال‌های دهه ٦٠. از آنجا که جریان اصلاح‌طلب تابه‌حال تمام‌قد پشت نامزدی مجدد ... ایستاده است، مجمع هم همین خط را در پیش خواهد گرفت؛ به‌ویژه آنکه برخی چهره‌های آن در ... ت اعتدال هم حضور دارند. در این صورت، این سومین باری خواهد بود که مجمع ... ون از یک عضو جامعه ... ت حمایت خواهد کرد. عضوی که به نظر می‌رسد در دگردیسی‌های سال‌های گذشته قرابت بیشتری با «یونی‌ها» دارد و از «یتی‌ها» فاصله گرفته است. هرچند همان روحیه محافظه‌کارانه مانع از آن شده است تا بخواهد رسما از جمع ... ت فاصله ب ... رد.