۱۳۹۴/۰۹/۰۸

اربعین چه روزی است؟

به یاد کربلا دل‏ها غمین است

دلا خون گریه کن چون اربعین است

باز دگر بـاره رســیــد اربـعـیــن

جوش زند خـون حـسـیـن از زمین

شـد چـهـلـم روز عــزای حـسـیــن

جــان جــهــان بـــاد فدای حـسین .

زیارت جابر در روز اربعین

نخستین زائر ... حسین علیه السلام

جابر بن عبدالله انصاری که از صحابه ... ... (ص) است به عنوان نخستین زائر ... حسین (ع) شناخته می‌شود. او در اولین چهلم شهادت ... حسین (ع) در سال ?? ه‍.ق به همراه  عطیه عوفی به کربلا آمد و قبر ... حسین (ع) را زیارت کرد. 
جابر کیست؟
  • جابر فرزند شهید است و پدرش را در جنگ احد از دست داده است.
  • جابر یکی از پیروان مقاوم و شجاع و از یاران مخلص رسول خدا (ص) بود که بارها رسول خدا (ص) به وی عنایت، و برای او دعا کرد. جابر خود نقل کرده است: « ... اکرم (ص) در «لیله البعیر» 25 بار برایم طلب استغفار کرد».
  • جابر در زمان خلفا عمامه ی سیاه می بست و در کوچه های مدینه با وجود خفقان ... این حدیث از ... اکرم صلی الله علیه و آله را که شنیده بود فریاد می زد: علی خیر البشر فمن فقد کفر: علی بهترین مردمان است و هر ... از پذیرفتن این مطلب سر باز زند کافر شده است.
  • جابر در جنگ صفین کنار ... المؤمنین با رشادت جنگیده است.
  • جابر ... ی است که ابا عبدالله فرمود: هر ... دوست دارد به مردی از اهل بیت بنگرد به جابر نگاه کند. گواهی می دهم من این سخن را از زبان رسول خدا شنیدم.
  • جابر ... ی است که پیغمبر به او فرمود تو آن قدر عمر خواهی کرد که فرزندم باقر را دری . جابر سلام من را به او برسان!
  • جابر ... ی است که ... محمد باقر فرمود: جابر در زندگی اش دروغ نگفته است.
  • جابر در زمان ... حسین علیه ... چنان جایگاه رفیعی در بین مردم داشت که کوچک‌ترین حرکت او نیز مورد توجه قرار می گرفت.
  • کاری که در اولین اربعین حسینی، این پیرمرد با وجود کهولت و ن نایی اش در آن سن و سال انجام داد؛ کار بزرگی بود که تاریخ هیچ گاه آن را فراموش نمی کند.

ماجرای زیارت جابر

«عطیه عوفی‌» می‌گوید: من با جابر بن عبد الله انصاری به زیارت قبر حسین(علیه السلام)رفتم. وقتی به کربلا رسیدیم ، جابر نزدیک شط فرات رفت، غسل کرد. قطیفه‌ای به کمر بست و قطیفه‌ای دیگر بر دوش افکند. سپس کیسه‌ای‌که همراهش بود، گشود و از آن آرد «سعد» (ریشه خوشبوی کوفی) برون آورد و خود را خوشبو کرد. سپس به طرف مرقد شریف ... ‌حسین(علیه السلام)حرکت کرد; در حالی که مشغول ذکر خدا بود، خود را نزدیک قبور رساند و گفت: مرا به قبر حسین(علیه السلام)برسان تا آن را لمس کنم. دستش را گرفتم و به قبر رساندم. هنگامی که دستش به‌ خاک مرقد حسین(علیه السلام)رسید، از شدت اندوه بیهوش شد و به روی قبر افتاد. من بر وی آب پاشیدم. وقتی به هوش آمد، سه بار گفت: یاحسین! یاحسین! یاحسین! سپس گفت: «حبیب لا یجیب حبیبه‌» آیا دوست ‌جواب دوستش را نمی‌دهد؟! بعد گفت: چگونه جواب دهی که خون از رگهای گلویت ‌بر ... و شانه‌ات فرو ریخته و میان سر و بدنت ج ... ‌افتاده است!

سخن جابر بر مزار ... ی کربلا

پس از زیارت مزار ابا عبدالله، جابر به همراه عطیه به سمت مزار ... رفت و گفت:
السّلام علیکم ایتها الارواح ... ی حلّت بفناء قبر الحسین و انا خت برجله و...
سلام بر شما که در راه حسین و در رکاب حسین شهید شدید. ... را به پا داشتید و زکات پرداختید و امر به معروف و نهی از منکر کردید و آن قدر خدا را عبادت کردید تا مرگتان فرا رسید.
سپس گفت به خ که محمد را به ... ی برگزید سوگند، ما نیز در آنچه (شما ... ) انجام دادید، شریکیم.
عطیه شگفت زده از این سخن گفت: ای جابر چگونه؟ در حالی که ما در این دشت فرود نیامدیم و از کوهی بالا نرفتیم و شمشیری نزدیم اما این گروه سر از بدنشان جدا شده و فرزندانشان یتیم و همسرانشان بیوه شده اند.
جابر فرمود: ای عطیه، من از رسول خدا شنیدم که فرمود:
هر ... گروهی را دوست بدارد با آنان محشور می شود و هر ... فعل وکار قومی را دوست داشته باشد در آن شریک است.
به خدا سوگند نیت من و یارانم همان نیتی است که ... حسین و یارانش بر آن بودند.

زیارت اربعین

از نشانه های مومن
... حسن عسکری (ع):
علامات المؤمن خمس:  صلاة الخمسین و زیارة الأربعین و ... ختم فی الیمین و تعفیر الجبین و الجهر ببسم الله الرحمن الرحیم. 
مؤمن پنج نشانه دارد: اقامه پنجاه رکعت ... (مجموع واجبات و مستحبات)، خواندن زیارت اربعین، انگشتر در دست راست ... ، در سجده پیشانی بر خاک نهادن و بسم الله الرحمن الرحیم را (در ... ) بلند گفتن.
(وسائل الشیعة، ج 10، ص 373)
چهل روز گریه بر حسین (ع)
... صادق(ع):
«یا زُرارَة! إِنَّ السَّماءَ بَکَتْ عَلی الْحُسَینِ عَلَیهِ السَّلام اَرْبَعِینَ صَباحاً بِالدَّمِ وَ إِنَّ الْأَرْضَ بَکَتْ أرْبَعینَ صَباحاً بِالسَّواءِ وَ إِنًّ الشَّمْسَ بَکَتْ اَرْبَعِینَ صَباحاً بِالْکُسُوفِ وَ الْحَمْرَةَ... وَ إِنَّ الْمَلائکَةَ بَکَتْ اَرْبَعِینَ صَباحاً عَلَی الْحُسَینِ(ع)؛
 ای زراره، آسمان چهل روز بر حسین (ع) خون گریه کرد و زمین چهل روز برای عزای آن حضرت گریست به تیره و تار شدن و خورشید با ... وف و سرخی خود چهل روز گریست... و ملائکه الهی برای آن حضرت چهل روز گریستند».
(مستدرک الوسائل/ج10/ص314)
ثواب زیارت ... حسین (ع)
... باقر(ع):
«زِیارَةُ قَبْرِ رَسُولِ اللهِ (ص) وَ زِیارَةُ قُبُورِ الشُّهَداءِ وَ زِیارَةُ قَبْرِ الْحُسَینِ بْنِ عَلِی (ع) تَعْدلُ حَجَّةًمَبْرُورَةً مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ الِهِ؛
 زیارت قبر رسول خدا و زیارت مزار شهیدان و زیارت مرقد ... حسین (ع) معادل است با حج مقبولی که همراه رسول خدا (ص) به جا آورده شود.
(مستدرک ال وسائل/ج1/ص266)
زیارتنامه اربعین
زیارت حضرت ... حسین علیه السلام در روز اربعین، زیارتى است که شیخ طوسی در دو کتاب‏ تهذیب و مصباح از صفوان جمّال روایت کرده، که صفوان گفت: مولایم ... صادق علیه السّلام درباره زیارت‏ اربعین به من گفت: هنگامى‏ که قسمت قابل توجهى از روز برآمده، این زیارت را بخوان.

برخی از فرازهای زیارت اربعین

السَّلاَمُ عَلَى أَسِیرِ الْکُرُبَاتِ وَ قَتِیلِ الْعَبَرَاتِ‏
سلام بر آن اسیر غم و اندوه و مصایب سخت عالم و کشته آب چشمان
وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلاَلَةِ
و خون پاکش را در راه تو به خاک ریخت تا بندگانت را از جه ... و حسرت و گمراهى نجات دهد
وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ وَفَیْتَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِهِ حَتَّى أَتَاکَ الْیَقِینُ‏
و باز گواهى میدهم که تو به عهد خدا وفا کردى و در راه خدا همه عمر جهاد کردى تا هنگام رحلتت فرا رسید
أَشْهَدُ أَنَّکَ کُنْتَ نُوراً فِی الْأَصْلاَبِ الشَّامِخَةِ وَ الْأَرْحَامِ الْمُطَهَّرَةِ (الطَّاهِرَةِ)
گواهى مى‏ دهم که تو نورى در اصلاب پدران عالی رتبه و ارحام مادران پاک طینت بودى
 

پیاده روی اربعین

ثواب پیاده‌‌رفتن به زیارت سیدال ... (ع)
... صادق (ع):
... ى که با پای پیاده به زیارت ... حسین (ع) برود، خداوند به هر قدمى که برمى‏دارد یک حسنه برایش نوشته و یک گناه از او محو مى‏فرماید و یک درجه مرتبه‏اش را بالا مى‏ برد، وقتى به زیارت رفت، حق تعالى دو فرشته را موکل او مى‏‌فرماید که آنچه خیر از دهان او خارج می‌شود را نوشته و آنچه شر و بد است را ننویسند و وقتى برگشت با او وداع کرده و به وى مى‏‌گویند: اى ولىّ خدا! گناهانت آمرزیده شد و تو از افراد حزب خدا و حزب رسول او و حزب اهل‌بیت رسولش هستی، به خدا قسم! هرگز تو آتش را به چشم نخواهی دید و آتش نیز هرگز تو را نخواهد دید و تو را ط خود نخواهد کرد. (کامل ا ... یارات ص134)
ثواب زیارت ... حسین (ع) با پای پیاده
... صادق (ع) به حسین بن ثویر فرمود:
ای حسین! ... ى که از منزلش بیرون آید و قصدش زیارت قبر حضرت حسین (ع) باشد؛ اگر پیاده رود خداوند منّان به هر قدمى که برمى‏ دارد یک حسنه برایش نوشته و یک گناه از او محو مى‏ فرماید تا زمانى که به حائر برسد و پس از رسیدن به آن مکان شریف حق تبارک و تعالى او را از رستگاران قرار مى‏ دهد تا وقتى که مراسم و اعمال زیارت را به پایان برساند که در این هنگام او را از فائزین محسوب مى‏فرماید تا زمانى که اراده مراجعت نماید در این وقت فرشته‏اى نزد او آمده و مى‏ گوید:رسول خدا (ص) سلام رسانده و به تو مى‏ فرماید:از ابتداء عمل را شروع کن، تمام گناهان گذشته ‏ات آمرزیده شد. ( کامل ا ... یارات / ترجمه ذهنى تهرانى، ص: 432)
کمترین ثواب و اجر زیارت اباعبدالله:
عبد اللَّه بن هلال نقل می کند که محضر ... علیه السّلام عرض ... : فدایت شوم کمترین ثواب و اجرى که براى زائر قبر حضرت ... حسین علیه السّلام مى ‏باشد چیست؟
حضرت فرمودند:
اى عبد اللَّه! کمترین پاداشى که براى او است اینکه: خداوند متعال خود و اهلش را حفظ کرده تا به خویشانش باز گردد و وقتى روز قیامت شد خداوند متعال حافظ او خواهد بود. (کامل ا ... یارات / ترجمه ذهنى تهرانى، ص: 437)

تاریخچه ... اربعین

مطابق با گزارشهای تاریخی با اینکه زیارت سید‌ال ... (ع) در اکثر برهه‌ها به سختی انجام می‌شد و جان زائران در خطر بود، اما با این وجود دوستداران ... حسین (ع) عاشقانه خطرات را به جان می‌ ... یدند و  به پابوسی ... حسین (ع) در روز اربعین نائل می‌شدند.
پیاده روی اربعین در زمان اهل بیت (ع)
قاضی طباطبایی در کتاب تحقیق درباره اول اربعین سیدال ... ء می‌نویسد: حرکت به سوی کربلا در روز اربعین از زمان ائمه اطهار (ع) در بین شیعیان رایج بوده است و شیعیان حتی در زمان بنی امیه و  بنی عباس علیرغم وجود خفقان شدید نیز به این حرکت مقید بوده‌اند. 

سنت پیاده‌روی اربعین در زمان شیخ انصاری

در برخی از روایات تاریخی بیان شده است که زیارت کربلا با پای پیاده در زمان «شیخ انصاری» (متوفی سال 1281 قمری) رسم بوده است،‌ اما در برهه‌ای از زمان به ورطه فراموشی س ... می‌شود.

احیاگر سنت پیاده‌روی بعد از شیخ انصاری که بود؟
این سنت توسط «شیخ میرزا حسین نوری» دوباره احیا می‌شود.
محدث نوری، اولین بار در عید قربان به پیاده‌روی از نجف تا کربلا اقدام کرد که 3 روز در راه بود و حدود 30 نفر از دوستان و اطرافیانش، وی را همراهی می‌ ... د. این عالم بزرگوار، از آن پس تصمیم گرفت، هر سال این کار را تکرار کند، ایشان آ ... ین بار در سال 1319 هجری با پای پیاده به زیارت حرم أباعبدالله الحسین (ع) رفت.
پیاده روی اربعین در 50 سال پیش
نویسنده ادب الطف که در سال ۱۳۸۸ ه‍.ق/ ۱۹۶۷م (سال قبل از روی کار آمدن حزب بعث) منتشر شده، در گزارش خود از اربعین حسینی در کربلا، اجتماع در این مراسم را به اجتماع مسلمانان در مکه مکرمه تشبیه و به حضور هیأت‌های عزاداری اشاره کرده که برخی به ترکی و عربی و فارسی و اردو مرثیه می‌خوانده‌اند. او جمیعت عزادار را بیش از یک میلیون نفر تخمین زده است.
اربعین های خونین در زمان حکومت صدام
با تسلط بعثی‌ها در زمان احمد حسن البکر  بر کشور عراق، رژیم ... این کشور از همان ابتدا سیاست سرکوب شیعیان را در دستور کار قرار داد. از جمله اقدامات خونبار بعثی‌ها منع خشونت آمیز مراسم مذهبی عزاداری شیعیان بود. 
در سال ۱۳۹۷هجری زائرانی که از نجف عازم کربلا بودند، در مسیر کربلا از آسمان و زمین به گلوله بسته شدند. این حادثه به صورت پیاپی در سالهای ۱۳۹۰، ۱۳۹۵، ۱۳۹۶ تکرار شد.[۶]
پیاده روی اربعین پس از صدام
بعد از سقوط نظام بعثی در عراق که مانع عزاداری بود، نخستین بار در سال ۲۰۰۳ میلادی، شیعیان به سوی کربلا حرکت ... د. در آغاز این حرکت تنها دو تا سه میلیون نفر حضور داشتند ولی در سال‌های بعد، تعداد زائران شرکت کننده در این عظیم به بیش از ده میلیون نفر رسید.

شمار زائران اربعین در سالهای اخیر

توصیه به زیارت اربعین باعث شده شیعیان به ویژه ... نان عراق، همه ساله از نقاط مختلف عراق به سوی کربلا حرکت کنند. این حرکت که غالبا به صورت پیاده صورت می‌گیرد؛ یکی از پرجمعیت‌ترین راه پیمایی‌ها در جهان شمرده می‌شود. 
سال 92: 15 میلیون نفر
سال 93: 20 میلیون نفر (با وجود تهدید های ی ها)
سال 94: ان شاء الله 40 میلیون نفر (به کوری چشم ی ها جهان را حیرت زده می کنیم)

مسافت پیاده روی:

بر اساس آن ‌چه سایت حج و زیارت ایران اعلام کرده است، میزان مسافت پیاده‌روی حدود ۸۰ کیلومتر است. تعداد ۱۴۵۲ ستون برای راهپیمایان پیش بینی شده که فاصله بین هر ستون ۵۰ متر است یعنی هر ۲۰ ستون معادل یک کیلومتر. برای پیاده روی کل مسیر زمانی در حدود ۲۰ تا ۲۵ ساعت لازم است که با متوسط روزی ۷ تا ۸ ساعت، ۳ تا ۴ روز طول می‌کشد. بهترین زمان شروع سفر نیز ۱۶ صفر است.

چند توصیه برای پیاده روی اربعین

  • سعی کنید وسایل کم وزنی را با خود حمل کنید. نیازی به همراه داشتن غذا یا آب نیست چون مقدار زیادی غذا و آب در مسیر موجود است.
  • به جای همراه داشتن کیف دستی یا کیف ... ید، از کوله پشتی سبک استفاده کنید.
  • خانم‌ها بهتر است، پارچه‌ای نرم مشکی مستطیل که جلوی صورت را بگیرد تهیه کرده و کفش دوخته و چیزی شبیه پوشیه درست کنند تا در طول مسیر از سرما و گرد و غبار و سوختگی صورت محافظت شوند. همچنین با این کار به برادران گرامیشان که زائر حسین علیه السلام هستند در طهارت چشم و حفظ بیشتر حال معنوی شان کمک کنند.
  • برای پیاده روی راحت تر، کفشی مناسب و آزاد بپوشید. بهتر است کفشتان بند هم نداشته باشد چون در طول مسیر دایما برای استراحت در موکب‌ها ناچار به در آوردن کفش از پا هستید.
  • امکان گم ... همراهانتان در طول مسیر وجود دارد؛ بنابراین با توجه به آنتن ندادن موبایلتان در بعضی نقاط همچنین به دلیل ترافیک بالای شبکه از همان ابتدای مسیر شماره ستونی را انتخاب کنید که اگر همراهانتان را گم کردید؛ زمان رسیدن به آن ستون توقف کنند. فقط حواستان باشد شماره‌های رند خیلی شلوغ است و افراد زیاد است.
  • اگر در نهایت با همه تد ر همسفرانتان را گم کردید؛ بهتر است آ ... ین جایی که برای قرار در نظر می‌گیرید ستاد عتبات عالیات ایران در جوار حرم ... حسین(ع) باشد که آدرس این مکان را بیشتر ... به اطراف حرم می‌دانند.
  • نیازی نیست نگران به پایان رساندن مسیر باشید. در هر جایی تصور کردید که دیگر توانایی ادامه دادن مسیر را ندارید می‌توانید از صدها ون، ماشین و یا اتوبوس‌هایی که در مسیر هستند برای رسیدن به کربلا استفاده کنید.
  • بهتر است چتری سبک به همراه داشته باشید چون باران‌های عراق بسیار سنگین است.
... اکرم صلى الله علیه و آله:
إنَّ لِقَتلِ الحُسَینِ حَرارَةً فی قُلوبِ المُؤمِنینَ لاتَبرُدُ أبَدا(دانشنامه ... حسین (ع)، ج10، ص32 )
شهادت حسین سلام الله علیه آتشى در دل مؤمنان درانداخته است که هرگز سرد نخواهد شد .