یکى از مسائلى که ... الاحاج بودن ابوبکر را زیر سؤال مى‌برد این است که در آن سال اصلا مسلمانان حج انجام ندادند و در حقیقت انجام حج در آن زمان براى آن‌ها مشروع نبوده است تا ابوبکر ... بر حاجیان باشد؛ زیرا مشرکان طبق رسومى که داشتند، حج را در آن سال، در ماه ذى القعده ب ... ا ... د و رسول خدا ... مؤمنان علیه السلام را فرستاد تا در زمانى که آن‌ها حج انجام مى‌دهند، سوره برائت را براى آن‌ها بخواند و این سال را آ ... ین سال حج آن‌ها اعلام کند.
حال اگر مسلمانان در آن سال به س ... رستى ابوبکر مراسم حج را به همراه مشرکان به جا آوره باشند، عمل کفار و مشرکان را مرتکب شده‌اند؛ زیرا خداوند انجام حج در غیر ذى الحجه را «زیادة فی الکفر» خوانده است؛ آن جا که مى‌فرماید:
إِنَّمَا النَّسی‏ءُ زِیادَةٌ فِی الْکُفْرِ یُضَلُّ بِهِ الَّذینَ کَفَرُوا یُحِلُّونَهُ عاماً وَ یُحَرِّمُونَهُ عاماً لِیُواطِؤُا عِدَّةَ ما حَرَّمَ اللَّهُ فَیُحِلُّوا ما حَرَّمَ اللَّهُ زُیِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمالِهِمْ وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْکافِرین‏. ... وبه/37. نسى‏ء [جا به جا ... و تأخیر ماه‏هاى حرام‏]، افزایشى در کفر (مشرکان) است که با آن، کافران گمراه مى‏شوند یک سال، آن را حلال، و سال دیگر آن را حرام مى کنند، تا به مقدار ماه‏هایى که خداوند تحریم کرده بشود (و عدد چهار ماه، به پندارشان تکمیل گردد) و به این ترتیب، آنچه را خدا حرام کرده، حلال بشمرند. اعمال زشتشان در نظرشان زیبا جلوه داده شده و خداوند جمعیّت کافران را هدایت نمى‏کند.
پس اهل سنت یا باید بپذیرند که مسلمانان در این سال به س ... رستى ابوبکر، عمل کفار را مرتکب شده‌اند و این کار آن‌ها «زیادة فی الکفر» بوده، یا باید بپذیرند که هیچ یک از مسلمانان در این سال و همراه با مشرکان در انجام مراسم حج شرکت نداشتند و تنها وظیفه مسلمانان حاضر در آن جا اعلام برائت از مشرکان بوده که این وظیفه طبق روایات به ... مؤمنان علیه السلام واگذار شده است.
جالب است که بیهقى وقتى به این قضیه مى‌رسد، با تعجب فراوان سؤال مى‌کند که آیا ابوبکر عملى را که خداوند آن را کفر دانسته، مرتکب شده؟
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ: قَدْ نَزَلَتْ سُورَةُ بَرَاءَةَ قَبْلَ حَجَّةِ أَبِی بَکْرٍ رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ، وَفِیهَا: «إِنَّمَا النَّسِیءُ زِیَادَةٌ فِی الْکُفْر»، وَفِیهَا: «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا»، فَهَلْ کَانَ یَجُوزُ أَنْ یَحُجَّ أَبُو بَکْرٍ عَلَى حَجِّ الْعَرَبِ، وَقَدْ أَخْبَرَ اللَّهُ أَنَّ فِعْلَهُمْ ذَلِکَ کَانَ کُفْرًا؟
ابوعبد الله (بیهقی) گفت: سوره برائت قبل از حج ابوبکر نازل شد و در این سوره آمده است که « نسى‏ء [جا به جا ... و تأخیر ماه‏هاى حرام‏]، افزایشى در کفر (مشرکان) است» و در این سوره آمده است: «تعداد ماه‌ها از دیدگاه خداوند، دوازده ماه است» پس آیا جایز است که ابوبکر مراسم حج را بر مبناى حج عرب انجام داده باشد؟ و حال آن که خداوند خبر داده است که این کار آن‌ها کفر است؟
البیهقی، أحمد بن الحسین بن علی بن موسی ابوبکر (متوفاى 458هـ)، سنن البیهقی الکبرى، ج5، ص166، باب من کره أن یقال للمحرم صفر وأن النسیء من أمر الجاهلیة، ناشر: مکتبة دار الباز - مکة المکرمة، تحقیق: محمد عبد القادر عطا، 1414 - 1994.
سؤالى که جناب بیهقى براى آن پاسخى نمى‌یابد و آن را بى‌جواب رها مى‌کند.
جواب بیهقى واضح است، ابوبکر اصلا در این سال حجى انجام نداده و ... الحاج نبوده است، تا عمل او بر مبناى عمل اعراب «زیادة فى الکفر» باشد؛ بلکه ابوبکر در این سفر، رعیت ... مؤمنان علیه السلام بوده و تحت فرمان آن حضرت، وظیفه داشته است که سخنان ... مؤمنان را به گوش مشرکان برساند و از آن‌ها اعلام بیزارى کند.
اما این که حج ابوبکر در آن سال، در ماه ذى القعده بوده، در کتاب‌هاى معتبر اهل سنت به آن تصریح شده و حتى خود ابن تیمیه نیز به این مطلب اعتراف کرده است. وى در کتاب شرح العمده فى الفقه مى‌نویسد:
أن الحجَ قبلَ حجةِ الوداعِ کان یَقَعِ فی غیرِ حِینِه لأن أهلَ الجاهلیةِ کانوا یُنْسِئون النسیءَ الذی ذَکَرَهُ اللهُ فی القرانِ حیثُ یقول: « إِنَّمَا النَّسی‏ءُ زِیادَةٌ فِی الْکُفْرِ یُضَلُّ بِهِ الَّذینَ کَفَرُوا یُحِلُّونَهُ عاماً وَ یُحَرِّمُونَهُ عاماً لِیُواطِؤُا عِدَّةَ ما حَرَّمَ اللَّهُ فَیُحِلُّوا ما حَرَّمَ اللَّهُ زُیِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمالِهِمْ وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْکافِرین‏» فکان حجُّهم قبلَ حجةِ الوداع فی تلک السنین یَقَعُ فی غیرِ ذی الحجة. 
رَوى أحمدُ بإسناده عن مجاهد فی قوله «إنما النسیء زیادةٌ فی الکفر» قال حَجُّوا فی ذی الحجة عامین ثم حجوا فی المحرم عامین ثم حجوا فی صفر عامین فکانوا یَحُجُّون فی کلِ سنةٍ فی کلِ شهرٍ عامین حتى وافَقَتْ حَجةُ أبی بکر الآ ... من العامین فی ذی القعدة قبلَ حَجَّة النبی صلى الله علیه وسلم بسنةٍ ثم حج النبی صلى الله علیه وسلم من قابلٍ فی ذی الحجة فلذلک حینَ یقول النبی صلى الله علیه وسلم «إن ا ... مان قد استدار کهیئته یوم خلق السموات والأرض».
مراسم حج در سال قبل از حجة الوداع، در غیر زمان خودش واقع شد؛ زیرا مردم جاهلیت، ماه‌ها را جا به جا مى‌ ... د؛ چنانچه خداوند آن را در قرآنش ذکر کرده است؛ آن جا که مى‌فرماید: «نسى‏ء [جا به جا ... و تأخیر ماه‏هاى حرام‏]، افزایشى در کفر (مشرکان) است که با آن، کافران گمراه مى‏شوند یک سال، آن را حلال، و سال دیگر آن را حرام مى کنند، تا به مقدار ماه‏هایى که خداوند تحریم کرده بشود (و عدد چهار ماه، به پندارشان تکمیل گردد) و به این ترتیب، آنچه را خدا حرام کرده، حلال بشمرند. اعمال زشتشان در نظرشان زیبا جلوه داده شده و خداوند جمعیّت کافران را هدایت نمى‏کند.». پس حج آن‌ها در سال قبل از حجة الوداع و در این سال‌ها، در غیر ذى الحجة واقع شده است. احمد با سند خود از مجاهد در باره این سخن خداوند «انما النسیء زیادة فى الکفر» گفته است: که اهل جاهلیت دو سال در ذى الحجة، مراسم حج را برگزار مى‌ ... د، سپس دو سال در محرم، دو سال در صفر، حج مى‌ ... د؛ پس آن‌ها هر دو سال و یکى از ماه‌ها حج مى‌ ... د؛ تا این که حج ابوبکر در آ ... از دو سال، در ذى القعده و یک سال قبل از حج رسول خدا واقع شد؛ پس رسول خدا در سال بعد در ذى الحجه حج کرد؛ به همین خاطر رسول خدا فرمود: «زمان به همان صورتى که خداوند از روز اول آسمان و زمین را خلق کرده است، چرخیده است»
ابن تیمیه الحرانی الحنبلی، ابوالعباس أحمد عبد الحلیم (متوفاى 728 هـ)، شرح العمدة فی الفقه، ج2، ص223، تحقیق: د. سعود صالح العطیشان، ناشر: مکتبة العبیکان - الریاض، الطبعة: الأولى، 1413هـ
و باز در جاى دیگر از همین کتاب مى‌نویسد:
فکانوا یَحُجُّون فی کل شهر عامین حتى وافق حجة أبی بکر الأ ... من العامین فی ذی القعدة ثم حج النبی صلى الله علیه وسلم حجته ... ی حج فوافق ذلک ذا الحجة فلذلک یقول النبی صلى الله علیه وسلم فی خطبته إن ا ... مان قد استدار کهیئته یوم خلق الله السموات والأرض 
وکذلک فی روایة أ ... ى عن مجاهد قال هذا فی شأن النسیء لأنه کان ینقص من السنة شهرا.
اهل جاهلیت، در هر دو سال، در یک ماه حج مى‌ ... د؛ تا این که حج ابوبکر در سال آ ... از دو سال و در ماه ذى القعده واقع شد؛ سپس رسول خدا حج خود را انجام داده؛ پس حج آن حضرت در ماه ذى القعده واقع شد؛ به این خاطر رسول خدا (صلی الله علیه وأله) فرمود:...
جامع البیان فی تأویل القرآن ج14 ص248 المؤلف: محمد بن جریر بن یزید بن کثیر بن غالب الآملی، أبو جعفر الطبری (المتوفى: 310هـ)، المحقق: أحمد محمد شاکر، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الأولى، 1420 هـ - 2000 م، عدد الأجزاء: 24 شرح العمدة ج2، ص225.
عظیم آبادى در عون المعبود مى‌نویسد:
فَإِذَا قَاتَلُوا فِی شَهْرِ حَرَامٍ حَرَّمُوا مَکَانَهُ شَهْرًا آخَرَ مِنْ أَشْهُرِ الْحِلِّ فَیَقُولُونَ نَسَأْنَا الشَّهْرَ وَاسْتَمَرَّ ذَلِکَ بِهِمْ حَتَّى اخْتَلَطَ ذَلِکَ عَلَیْهِمْ وَخَرَجَ حِسَابُهُ مِنْ أَیْدِیهِمْ فَکَانُوا رُبَّمَا یحجون فی بعض السنن فی شهر ویحجون فی بعض السنن فِی شَهْرٍ وَیَحُجُّونَ مِنْ قَابِلٍ فِی شَهْرٍ غیره إلى کَانَ الْعَامُ الَّذِی حَجَّ فِیهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَصَادَفَ حَجُّهُمْ شَهْرَ الْحَجِّ الْمَشْرُوعِ وَهُوَ ذُو الْحِجَّةِ
وقتى در ماه حرام مى‌جنگیدند، ماه دیگرى را که حلال بود به جاى آن حرام مى‌ ... د؛ پس مى‌گفتند که ما ماه را جا به جا کردیم؛ این کار آن‌ها ادامه داشت تا این که ماه‌ها را قاطى ... د و حساب آن‌ها از دست‌شان رفت؛ پس در برخى از سال‌ها در یک ماه و سال دیگر در ماه دیگر و در سال آینده در ماه دیگر حج مى‌ ... د؛ تا سالى که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) حج ... د؛ پس حج آن‌ها در ماهى که حج در آن مشروع بود، واقع شد و آن ماه ذى الحجة بود.
العظیم آبادی، محمد شمس الحق (متوفاى1329هـ)، عون المعبود شرح سنن أبی داوود، ج5، ص295، ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت، الطبعة: الثانیة، 1995م.
صنعانى در تفسیر خود مى‌گوید:
فکانوا یحجون فی کل سنة فی کل شهر عامین حتى وافق حجة أبی بکر الآ ... ة من العامین فی ذی القعدة ثم حج النبی صلى الله علیه وسلم حجته ... ی حج فوافق ذا الحجة.
پس اهل جاهلیت، در هر دو سال در یکى از ماه‌ها حج مى‌ ... د؛ تا این که حج ابوبکر در آ ... ین سال از دو سال، در ذى القعده واقع شد؛ پس حج رسول خدا (صلی الله علیه وآله) با ماه ذى الحجة برابر شد.
الصنعانی، ابوبکر عبد الرزاق بن همام (متوفاى211هـ)، تفسیر القرآن، ج1، ص276، تحقیق: د. مصطفى مسلم محمد، ناشر: مکتبة الرشد - الریاض، الطبعة: الأولى، 1410هـ. 
و نویرى در نهایة الأرب مى‌نویسد:
فلما کانت السنة ... اسعة من الهجرة حج بالناس أبو بکر الصدیق رضی الله عنه فوافق حجه فی ذی القعدة، ثم حج رسول الله صلى الله علیه وسلم فی العام القابل فوافق عود الحج إلى وقته فی ذی الحجة کما وضع أولاً.
وقتى سال نهم شد، ابوبکر حج را با مردم ب ... ا کرد؛ پس حج او با ماه ذى القعده برابر شد؛ سپس حج رسول خدا (صلی الله علیه وأله) در سال بعد بود و حج به زمان خودش در ماه ذى الحجة برگشت؛ همان طورى که از اول وضع شده بود.
النویری، شهاب الدین أحمد بن عبد الوهاب (متوفاى733هـ)، نهایة الأرب فی فنون الأدب، ج1، ص156، تحقیق مفید قمحیة وجماعة، ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت، الطبعة: الأولى، 1424هـ - 2004م.
 
و باز در جاى دیگر مى‌نویسد:
قد ثبت ان أبا بکر الصدیق رضی الله عنه حج بالناس فی السنة ... اسعة من الهجرة، ووافق الحج فی ذی القعدة.
به درستیى ثابت شده است که ابوبکر به همراه مردم در سال نهم هجرى حج را به جا آورد و حج او با ماه ذى القعده مصادف شد.
نهایة الأرب فی فنون الأدب ج16، ص48
ابن جوزى در زاد المسیر مى‌نویسد:
وقال مجاهد کان أول من أظهر النسیء جنادة بن عوف الکنانی فوافقت حجة أبی بکر ذا القعدة ثم حج النبی صلى الله علیه وسلم فی العام القابل فی ذی الحجة فذلک حین قال ألا إن ا ... مان قد استدار کهیئته یوم خلق الله السموات.
مجاهد گفته: نخستین ... ى که «نسیء» را علنى کرد، جنادة بن عوف کنانى بود؛ پس حج ابوبکر با ماه ذى القعده برابر شد؛ سپس رسول خدا در سال بعد در ماه ذى الحجة حج به جاى آورد و در این زمان بود که گفت:...
ابن الجوزی الحنبلی، جمال الدین ابوالفرج عبد الرحمن بن علی بن محمد (متوفاى 597 هـ)، زاد المسیر فی علم ... فسیر، ج3، ص435، ناشر: المکتب الإسلامی - بیروت، الطبعة: الثالثة، 1404هـ.
محمد بن سعد در الطبقات الکبرى به نقل از مجاهد مى‌نویسد:
حَجَّ أَبُو بَکْرٍ وَنَادَى عَلِیٌّ بِالأَذَانِ فِی ذِی الْقَعْدَةِ قَالَ فَکَانَتِ الْجَاهِلِیَّةُ یَحُجُّونَ فِی کُلِّ شَهْرٍ مِنْ شُهُورِ السُّنَّةِ عَامَیْنِ فَوَافَقَ حَجَّ نَبِیِّ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ - فِی ذِی الْحِجَّةِ
ابوبکر حج را بر پا کرد و على نداى اعلام برائت کرد و این قضیه در ماه ذى القعده بود. مجاهد گفت: اهل جاهلیت، در هر ماهى از ماه‌هاى سال، هر دو سال در یک ماه حج مى‌ ... د؛ پس حج رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در ذى الحجة واقع شد.
ا ... هری، محمد بن سعد بن منیع ابوعبدالله البصری (متوفاى230هـ)، الطبقات الکبرى، ج2، ص186، ناشر: دار صادر - بیروت.
جصاص در تفسیر خود مى‌نویسد:
قَدْ کَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِیَّةِ یُنْسِئُونَ وَتَغْیِیرُ أَسْمَاءِ الشُّهُورِ وَلِذَلِکَ لَمْ تَکُنْ السَّنَةُ الَّتِی حَجِّ فِیهَا أَبُو بَکْرٍ الصِّدِّیقُ هِیَ الْوَقْتُ الَّذِی وُضِعَ الْحَجُّ فِیهِ
اهل جاهلیت، ماه‌ها را جا به جا مى‌ ... د و نام آن‌ها را تغییر مى‌داند؛ به همین دلیل در آن سالى که ابوبکر حج کرد، در آن ماهى نبود که حج در آن وضع شده بود.
الجصاص الرازی الحنفی، أبو بکر أحمد بن علی (متوفاى370هـ)، أحکام القرآن، ج4، ص306، تحقیق: محمد الصادق قمحاوی، ناشر: دار إحیاء ... راث العربی - بیروت – 1405هـ.
بدعت های ابوبکر
بنابراین، انجام مراسم حج در آن سال و به همراه مشرکان، مشروع نبوده و مسلمانان اصلا در آن سال حجى انجام ندادند تا ابوبکر بر آن‌ها ... باشد؛ بلکه تنها وظیفه مسلمانانى که از مدینه رفته بودند، این بود که از مشرکان اعلام بیزارى کنند و این سال را آ ... ین سال حج آن‌ها قرار دهند که این وظیفه طبق روایاتى که گذشت، بر عهده ... مؤمنان علیه السلام بوده است. 
حال اگر ابوبکر، ابوهریره یا هر مسلمان دیگرى براى اعلام برائت در مکه حاضر بوده‌اند، یا باید این کار را آن‌ها تحت فرمان ... مؤمنان علیه السلام انجام داده باشند، یا این که باید اهل سنت بپذیرند که آن‌ها از دستور رسول خدا صلى الله علیه وآله سر پیچى کرده و مأموریت را به ... مؤمنان علیه السلام واگذار نکرده‌اند.
نکته دوم: مأموریت ابوبکر،‌ ابلاغ برائت و خواندن آیات سوره توبه بود:
طبق پنج روایتى که بررسى و صحت آن را ثابت کردیم، مأموریت ابوبکر در این سفر تنها خواندن آیات سوره توبه و اعلام برائت از مشرکان و فریاد زدن کلمات خاص «لَا یَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِک...» بوده است و پیام‌آور خدا، همین وظیفه و مأموریت از او گرفت و آن را به ... مؤمنان علیه السلام داد.
به عبارت دیگر، تنها مأموریتى که باید در این سفر انجام مى‌شد، همان اعلام برائت بود و مأموریت دیگرى در کار نبوده است؛ مثلا در روایت اول آمده بود:
أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه وآله) بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَکَّةَ: لَا یَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِک... فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا، ثُمَّ قَالَ لِعَلِیٍّ رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ: «الْحَقْهُ، فَرُدَّ عَلَیَّ أَبَا بَکْرٍ، وَبَلِّغْهَا أَنْتَ»، قَالَ: فَفَعَلَ... .
و در روایت دوم، سوم، چهارم و پنجم نیز دقیقا همین مطالب تکرار شده است:
بَعَثَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله) بِبَرَاءَةٌ مَعَ أَبِی بَکْرٍ ثُمَّ دَعَاهُ، فَقَالَ: " لَا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ أَنْ یُبَلِّغَ هَذَا إِلَّا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِی، فَدَعَا عَلِیًّا فَأَعْطَاهُ إِیَّاهَا... .
أَنّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) بَعَثَ بِبَرَاءَةَ إِلَى أَهْلِ مَکَّةَ مَعَ أَبِی بَکْرٍ، ثُمَّ اتَّبَعَهُ بِعَلِیٍّ، فَقَالَ لَهُ: خُذِ الْکِتَابَ، فَامْضِ بِهِ إِلَى أَهْلِ مَکَّةَ... ثُمَّ بَعَثَ فُلاَناً بسورة ... َّوْبَةِ فَبَعَثَ عَلِیًّا خَلْفَهُ فَأَخَذَهَا منه... . بَعَثَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله) أَبَا بَکْرٍ وَأَمَرَهُ أَنْ یُنَادِیَ بِهَؤُلَاءِ الْکَلِمَاتِ، ثُمَّ أَتْبَعَهُ عَلِیًّا.
نتیجه آن که تنها مأموریتى که باید در این سفر انجام مى‌شد و ابوبکر براى آن در ابتداى امر فرستاده شده بود، تنها ابلاغ برائت از مشرکان بوده و در این روایت هیچ سخنى از « ... الحاج» بودن ابوبکر نیست.
نکته سوم: گریه‌های ابوبکر، ... بودن او را زیر سؤال می‌برد:
طبق روایاتى که خو ... م، وقتى رسول خدا این مأموریت را از ابوبکر پس گرفت و او را شایسته ابلاغ برائت و خواندن آیات سوره توبه در میان مشرکان ندانست، او از این قضیه ناراحت شد و گریه کرد:
در روایت چهارم خو ... م که آمده بود:
فَانْصَرَفَ أَبُو بَکْرٍ، وَهُوَ کَئِیبٌ، فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، أُنْزِلَ فِیَّ شَیْءٌ... .
ابوبکر از سفر منصرف شد؛ در حالى که گریه مى‌کرد، پس گفت: اى رسول خدا! آیا در باره من چیزى نازل شده است؟ 
طبق روایت اول نیز ابوبکر گریه کرد:
فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِیِّ (صلی الله علیه وآله) أَبُو بَکْرٍ بَکَى، قَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، حَدَثَ فِیَّ شَیْءٌ...
هنگامى که ابوبکر نزد رسول خدا آمد، ابوبکر گریه کرد و گفت: اى رسول خدا! در باره من چیز تازه‌اى اتفاق افتاده؟
و طبق نقل نسائى، ابوبکر پس از عزل از مأموریت، به شدت ناراحت شد:
بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) أَبَا بَکْرٍ بِبَرَاءَةَ حَتَّى إِذَا کَانَ بِبَعْضِ الطَّرِیقِ، أَرْسَلَ عَلِیًّا فَأَخَذَهَا مِنْهُ، ثُمَّ سَارَ بِهَا، فَوَجَدَ أَبُو بَکْرٍ فِی نَفْسِهِ... .
رسول خداصلی الله علیه وآله ابوبکر را براى اعلام برائت فرستاد، وقتى برخى از مسیر را طى کرد، رسول خدا، على را فرستاد؛ پس على مأموریت را از او گرفت و خودش براى اعلام آن به مکه رفت؛ پس ابوبکر در دل خود ناراحت شد... .
النسائی، ابوعبد الرحمن أحمد بن شعیب بن علی (متوفاى303 هـ)، خصائص ... مؤمنان علی بن أبی طالب، ج1، ص93، تحقیق: أحمد میرین البلوشی، ناشر: مکتبة المعلا - الکویت الطبعة: الأولى، 1406 هـ.
 و طبق روایتى که طبرانى نقل کرده بود، او خیال کرد که خدا و رسولش از دست او خشمگین شده‌اند:
لَعَلَّ اللَّهَ وَنَبِیَّهُ سَخِطَا عَلَیَّ؟
شاید خدا و رسولش از من خشمگین شده‌اند؟
گریه او ثابت مى‌کند که رسول خدا صلى الله علیه وآله مقام و منزلت مهمى را از او گرفته است و اگر طبق ادعاى اهل سنت، ابوبکر « ... الحاج» بود، گریه و ناراحتى براى او معنا نداشت؛ چرا که داراى مقام بالاترى بوده و طبعا براى گرفتن مقام پایین‌تر که زیر نظر خود او است، نباید ناراحت شود و گریه کند.
بنابراین، گریه و ناراحتى او بهترین دلیل بر این است که او « ... الحاج» نبوده؛ بلکه وظیفه اصلى او ابلاغ برائت و خواندن سوره توبه بوده که رسول خدا او را از این مقام عزل کرده و سبب ناراحتى و گریه او شده است.
نکته چهارم: بازگشت ابوبکر، از مسیر مکه:
یکى از مسائلى که در روشن شدن حقیقت ماجرا نقش اساسى دارد، بازگشت ابوبکر از میانه راه است، طبق روایاتى که خو ... م، او از میانه راه با ناراحتى برگشت و وقتى پیش رسول خدا صلى الله علیه وآله رسید با گریه و اشک ناراحتى خود را بیان کرد.
این مطلب نشانگر این است که وظیفه اصلى او تنها ابلاغ برائت از مشرکان بوده و رسول خدا او را عزل و ... مؤمنان علیه السلام مأمور ابلاغ کرده است، اگر وظیفه او علاوه بر ابلاغ امارت نیز بود، رسول خدا دستور نمى‌داد که ابوبکر برگردد:
در روایت سوم خو ... م که رسول خدا از ابوبکر مى‌خواهد که برگردد و بعد از بازگشت علت عزل او را به خودش گفت:
بَعَثَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله) بِبَرَاءَةٌ مَعَ أَبِی بَکْرٍ ثُمَّ دَعَاهُ، فَقَالَ: «لَا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ...».
رسول خدا سوره برائت را به همراه ابوبکر فرستاد، سپس او را خواست و گفت: شایسته نیست که آن را جز خودم و یا ... ى که از من است، ابلاغ کند.
در روایت چهارم داستان این گونه نقل شده بود:
خُذِ الْکِتَابَ، فَامْضِ بِهِ إِلَى أَهْلِ مَکَّةَ، قَالَ: فَلَحِقْتُهُ، فَأَخَذْتُ الْکِتَابَ مِنْهُ، فَانْصَرَفَ أَبُو بَکْرٍ، وَهُوَ کَئِیبٌ... .
کتاب را بگیر و خودت آن را براى اهل مکه بخوان. على (علیه السلام) گفت: پس خودم را به ابوبکر رساندم، کتاب را از او گرفت؛ ابوبکر برگشت؛ در حالى که گریه مى‌کرد... .
طبق این روایت، ابوبکر بعد از پس گرفتن سوره برائت، به مدینه برگشته است.
و در روایت اول که از زبان خود ابوبکر نقل شده است، رسول خدا به ... مؤمنان دستور مى‌داد که ابوبکر را برگردان و او نیز این چنین کرد،‌ ابوبکر برگشت و...
قَالَ: فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا، قَالَ لِعَلِیٍّ رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ: «الْحَقْهُ، فَرُدَّ عَلَیَّ أَبَا بَکْرٍ، وَبَلِّغْهَا أَنْتَ»، قَالَ: فَفَعَلَ، قَالَ: فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِیِّ (صلی الله علیه وآله) أَبُو بَکْرٍ بَکَى.
ابوبکر سه منزل رفت، رسول خدا (صلی الله علیه وآله) به على (علیه السلام) فرمود: خودت را به ابوبکر برساند و او را پیش من برگردان و خودت آن را ابلاغ کن. راوى گفت: على (علیه السلام) این کار را انجام داد. وقتى ابوبکر نزد رسول خدا (صلی الله علیه وآله) آمد، گریه کرد... .
البته ابن کثیر تلاش کرده است که کمى از سختى این مصیبت براى ابوبکر بکاهد، او ادعا کرده است که ابوبکر فورى برنگشت؛ بلکه بعد از انجام مراسم حج پیش رسول خدا آمد و...
ولیس المراد أن أبا بکر رضی الله عنه رجع مع فوره بل بعد قضائه للمناسک ... ی أمره علیها رسول الله.
مقصود این نیست که ابوبکر فورا برگشته باشد؛ بلکه بعد از انجام مناسک که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) او را ... آن قرار داده بود، برگشت.
ابن کثیر الدمشقی، ابوالفداء إسماعیل بن عمر القرشی (متوفاى774هـ)، تفسیر القرآن العظیم، ج2، ص334، ناشر: دار الفکر - بیروت – 1401هـ.
در حالى که این قضیه با روایت اول که با سند صحیح از خود ابوبکر نقل شده بود، سازگارى ندارد، طبق این روایت، ابوبکر سه منزل به طرف مکه رفت و پس از آن رسول خدا به ... مؤمنان دستور مى‌دهد که خود را به ابوبکر برسان و او پیش من برگردان و خودت برائت را ابلاغ کن و او نیز این چنین کرد. ابوبکر نیز برگشت و با ح ... گریه علت عزل خود را سؤال کرد:
قَالَ: فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا، قَالَ لِعَلِیٍّ رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ: «الْحَقْهُ، فَرُدَّ عَلَیَّ أَبَا بَکْرٍ، وَبَلِّغْهَا أَنْتَ»، قَالَ: فَفَعَلَ، قَالَ: فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِیِّ (صلی الله علیه وآله) أَبُو بَکْرٍ بَکَى.
و در روایت دوم هم تصریح داشت که رسول خدا از ابوبکر خواست که برگردد:
بَعَثَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله) بِبَرَاءَةٌ مَعَ أَبِی بَکْرٍ ثُمَّ دَعَاهُ.
در کتاب مسند ابوبکر نیز که با سند صیحح نقل شده، آمده است که ابوبکر پس از عزل برگشت:
ثنا ابْنُ وَکِیعٍ، قَالَ: نَا أَبِی، عَنْ إِسْرَائِیلَ، عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ، عَنْ زَیْدِ بْنِ یُثَیْعٍ، عَنْ أَبِی بَکْرٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه وآله) " بَعَثَهُ بِسُورَةِ بَرَاءَةٍ یَقْرَؤُهَا عَلَى النَّاسِ بِالْمَوْسِمِ، ثُمَّ أَحْدَثَ إِلَیْهِ مِنْ أَمْرِهِ مَا أَحْدَثَ، فَبَعَثَ عَلِیًّا رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ، فَقَالَ: أَدْرِکْ أَبَا بَکْرٍ فَخُذْ مِنْهُ سُورَةَ بَرَاءَةٍ، فَاقْرَأْهَا عَلَى النَّاسِ، قَالَ: فَأَخَذَهَا، فَرَجَعَ أَبُو بَکْرٍ، فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِی أُنْزِلَ فِیَّ شَیْءٌ؟ فَقَالَ: " لا، أُمِرْتُ أَلا یُؤَدِّیَهَا إِلا أَنَا، أَوْ رَجُلٌ مِنِّی ".
زید بن یثیع از ابوبکر نقل کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) او را به همراه سوره برائت فرستاد تا آن را در مراسم حج براى مردم بخواند؛ سپس اتفاق جدیدى افتاد؛ پس رسول خدا (صلی الله علیه وآله) على (علیه السلام) را فرستاد و فرمود: خودت را به ابوبکر برسان، سوره برائت را از او بگیر و خودت براى مردم بخواند. راوى گوید: على (علیه السلام) آن را گرفت و ابوبکر برگشت و به رسول خدا گفت: اى رسول خدا چه شده، چیزى در باره من نازل شده؟ آن حضرت فرمود: خیر، به من دستور داده شده که آن را یا خودم یا مردى که از خودم هست، انجام دهد.
المروزی، أبو بکر أحمد بن علی بن سعید الأموی (متوفاى292هـ)، مسند أبی بکر الصدیق، ج1، ص198، ح132، تحقیق: شعیب الأرناؤوط، ناشر: المکتب الإسلامی - بیروت.
حال اگر ابوبکر برنگشته باشد، طبعا با دستور رسول خدا صلى الله علیه وآله مخالفت و بر حکمى که خدا و رسولش کرده، گردن ننهاده است. آیا در این صورت، ابوبکر مصداق آیه ذیل آیات ذیل نخواهد شد؟
وَمَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُون‏. المائده/44.
وَمَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُون‏. المائده/45.
وَمَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُون‏. المائده/47.
ابن حجر عسقلانى که متوجه شده، سخن ابن کثیر با اصل روایات سازگارى ندارد و عوارض بدى را براى ابوبکر به دنبال خواهد داشت، ادعا کرده است که هیچ مانعى ندارد که ابوبکر بلا فاصله برگشته باشد و سپس به کاروان ملحق شده باشد؛ اما براى اثبات این سخنش روایت را تحریف کرده است. 
وى در فتح البارى مى‌نویسد:
ووقع فی حدیثِ علىٍ عند أحمدٍ لما نَزَلت عشرَ آیاتٍ من براءةٍ بعث بها النبی (مسند أبی بکر الصدیق) مع أبی بکر لیُقْرِأَها على أهلِ مکةٍ ثم دعانی فقال: «أدرک أبا بکر فحیثما لقیته فخذ منه الکتاب» فرجع أبو بکر فقال یا رسول الله نزل فی شیء فقال لا إلا أنه لن یؤدی أو لکن جبریل قال لا یؤدی عنک إلا أنت أو رجل منک. قال العماد بن کثیر لیس المراد أن أبا بکر رجع من فوره بل المراد رجع من حجته قلت ولا مانع من حمله على ظاهره لقرب المسافة. 
در حدیث على (علیه السلام) که احمد نقل کرده، آمده است که وقتى ده آیه از سوره برائت نازل شد، آن را به همراه ابوبکر فرستاد تا براى مردم مکه بخواند؛ سپس مرا خواست و فرمود: خود را به ابوبکر برسان، وقتى او را ملاقات کردى، کتاب را از او بگیر»؛ پس ابوبکر برگشت و گفت: اى رسول خدا! چیزى در باره من نازل شده است؟ پس فرمود: خیر، جز این که نباید انجام شود، یا این که جبرئیل گفته: آن را ادا نکند؛ مگر خودت یا مردى که از تو است. عماد بن کثیر گفته: مقصود این نیست که ابوبکر فورا برگشته باشد؛ بلکه مراد این است که بعد از حجش برگشته، البته مانعى ندارد که آن را بر ظاهرش حمل کنیم (فورا برگشته باشد)؛ زیرا مسافت نزدیک بوده است.
العسقلانی الشافعی، أحمد بن علی بن حجر ابوالفضل (متوفاى852 هـ)، فتح الباری شرح صحیح البخاری، ج8، ص320، تحقیق: محب الدین الخطیب، ناشر: دار المعرفة - بیروت.
مبارکفورى نیز در تحفة الأحوذى همین اشتباه را تکرار کرد است:
وعند أحمد من حدیث علی لما نزلت عشر آیات من براءة بعث بها النبی مع أبی بکر لیقرأها على أهل مکة ثم دعانی فقال أدرک أبا بکر فحیثما لقیته فخذ منه الکتاب فرجع أبو بکر فقال یا رسول الله نزل فی شیء فقال لا إلا أنه لن یؤدی أو لکن جبریل قال لا یؤدی عنک إلا أنت أو رجل منک.
قال إبن کثیر لیس المراد أن أبا بکر رضی الله عنه رجع من فوره بل بعد قضائه للمناسک ... ی أمره علیها رسول الله.قال الحافظ فی الفتح ولا مانع من حمله على ظاهره لقرب المسافة
در روایتى که احمد از على (علیه السلام) نقل کرده آمده است که وقتى ده آیه از سوره برائت نازل شد، رسول خدا (صلی الله علیه وأله) ابوبکر را فرستاد تا آن را بر مردم مکه بخواند؛ سپس مرا خواست و فرمود: «خود را به ابوبکر برسان، وقتى او را ملاقات کرد؛ کتاب را از او بگیر» پس ابوبکر برگشت و گفت: چیزى در باره من نازل شده است؟ پس فرمود: خیر، جز این که نباید انجام شود، یا این که جبرئیل گفته: آن را ادا نکند؛ مگر خود تا مردى که از تو است.
ابن کثیر گفته:
مقصود این نیست که ابوبکر فورا برگشته باشد؛ بلکه بعد از انجام مناسک که رسول خدا (صلی الله علیه واله) او را ... آن قرار داده بود، برگشت.
حافظ (ابن حجر) در فتح البارى گفته: مانعى نیست که روایت را حمل بر ظاهر کنیم؛ چرا که مسافت نزدیک بوده است.
المبارکفوری، أبو العلا محمد عبد الرحمن بن عبد الرحیم (متوفاى1353هـ)، تحفة الأحوذی بشرح جامع ... رمذی، ج8، ص386، ناشر: دار الکتب العلمیة – بیروت.
در حالى که در روایت احمد بن حنبل آمده است که ... مؤمنان علیه السلام ابوبکر را در جحفه ملاقات کرد و او را پس فرستاد:
... ثُمَّ دَعَانِی النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله) فَقَالَ لِی: " أَدْرِکْ أَبَا بَکْرٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ، فَحَیْثُمَا لَحِقْتَهُ فَخُذْ الْکِتَابَ مِنْهُ، فَاذْهَبْ بِهِ إِلَى أَهْلِ مَکَّةَ، فَاقْرَأْهُ عَلَیْهِمْ "، فَلَحِقْتُهُ بِالْجُحْفَةِ، فَأَخَذْتُ الْکِتَابَ مِنْهُ، وَرَجَعَ أَبُو بَکْرٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى النَّبِیِّ (صلی الله علیه وآله) فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، نَزَلَ فِیَّ شَیْءٌ... .
سپس رسول خدا (صلی الله علیه وآله) مرا خواست و به من فرمود: «خود را به ابوبکر برسان، وقتى او را ملاقات کردى، کتاب را از او بگیر و به سوى مردم مکه برو و براى آن‌ها بخوان» پس من او را در جحفه ملاقات ... و کتاب را از او گرفتم و ابوبکر پیش رسول خدا (صلی الله علیه وآله) برگشت و گفت: اى رسول خدا آیا چیزى در باره من نازل شده است؟
الشیبانی، ابوعبد الله أحمد بن حنبل (متوفاى241هـ)، مسند أحمد بن حنبل، ج1، ص1296، ح1296، ناشر: مؤسسة قرطبة – مصر.
متأسفانه ابن حجر عسقلانى و مبارکفورى جمله «فَلَحِقْتُهُ بِالْجُحْفَةِ، فَأَخَذْتُ الْکِتَابَ مِنْهُ» را حذف کرده‌اند تا راحت‌تر به مقصود خود برسند؛ زیرا بین حجفه تا مدینه فاصله زیادى است و اگر ابوبکر از آن جا برگشته بود، دو باره به طرف مکه برگشتن براى او میسر نبود.
و همین برخوردهاى نادرست و همین خیانت‌ها به سنت ... بهترین بر بطلان عقائد آن‌ها است؛ زیرا ثابت مى‌کند که حتى خود آن‌‌ها نسبت به حقانیت مذهب خود تردید داشته‌اند و به همین خاطر دست به تحریف و دروغگویى زده‌اند تا شاید بتوانند باطل را حق جلوه دهند.
نکته پنجم: دروغگوهای فراموشکار:
تعدادى از علماى سنى براى اثبات « ... الحاج» بودن ابوبکر روایاتى را جعل کرده‌اند که رسول خدا در هنگام بازگشت از جنگ حنین، قصد داشت که حج انجام دهد؛ اما به خاطر این که مشرکان هنوز در مکه بودند و مراسم حج را همراه با رسوم جاهلى برگزار مى‌ ... د، از انجام حج صرف نظر کرد و ابوبکر را « ... الحاج» قرار داد و به او دستور داد که به مشرکان اعلام کند که از این بعد مشرکان حق ندارد ... حج نمایند و... .
مبارکفورى ادعا کرده است که همین قضیه دل ... مى‌کند که ابوبکر همچنان « ... » مانده است؛ حتى پس از این که مأموریت ابلاغ برائت از او گرفته شد و ... مؤمنان این وظیفه را به عهده گرفت:
قلت: ومما یَدُلُّ على أن أبا بکرٍ لم یَزَلْ أمیراً على الموسمِ فی تلک السنةِ حدیثُ جابرٍ عند الطبری وإسحاق فی مسنده والنسائی والدارمی وبن خزیمة وبن حبان أن النبیَ حینَ رجع من عمرةِ الجُعرانة بعث أبا بکر على الحج فأقبلنا معه حتى إذا کنا بالعَرج ثوب بالصبح فسمع رغوة ناقة النبی فإذا على علیها فقال له أمیر أو رسول فقال بل أرسلنی رسول الله ببراءة أقرؤها على الناس الحدیث.
من مى‌گویم: از چیزهایى که دل ... مى‌کند که ابوبکر در این سال همچنان ... مانده است، حدیث جابر است که آن را طبرى، اسحاق در مسند، نسائى، دارمى، ابن خزیمه، و ابن حبان نقل کرده‌اند که رسول خدا در هنگام بازگشت از عمره جعرانه، ابوبکر را براى انجام مراسم حج فرستاد،‌ ما با او بودیم، هنگامی که مى‏خواست در عرج، ... صبح را بخواند، صداى شتر رسول خدا (صلی الله علیه وآله) را شنید و دید که علی (علیه السلام) بر آن سوار است، سؤال کرد که تو ... هستی یا پیک؟ فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه وآله) مرا فرستاده است تا سوره برائت را برای مردم بخوانم. تا آ ... حدیث
المبارکفوری، أبو العلا محمد عبد الرحمن بن عبد الرحیم (متوفاى1353هـ)، تحفة الأحوذی بشرح جامع ... رمذی، ج8، ص387، ناشر: دار الکتب العلمیة – بیروت.
همان طور که مبارکفورى گفته، روایاتى نیز با این مضمون در کتاب‌هاى اهل سنت نقل شده است؛ از جمله در صحیح ابن خزیمه و صحیح ابن حبان آمده است:
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ الرَّمَادِیُّ، ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أخبرنی مَعْمَرٌ، عَنِ ا ... ُّهْرِیِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَیِّبِ، عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ، فِی قَوْلِهِ: «بَرَاءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ» قَالَ: لَمَّا قَفَلَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله) من حُنَیْنٍ اعْتَمَرَ مِنَ الْجِعْرَانَةِ، ثُمَّ أَمَّرَ أَبَا بَکْر عَلَى تِلْکَ الْحَجَّةَ.
(ابن خزیمة السلمی النیسابوری، أبو بکر محمد بن إسحاق بن خزیمة (متوفاى311هـ)، صحیح ابن خزیمة، ج4، ص362، ح3078، تحقیق: د. محمد مصطفى الأعظمی، ناشر: المکتب الإسلامی - بیروت – 1390هـ – 1970م/ ... میمی البستی، محمد بن حبان بن أحمد ابوحاتم (متوفاى354 هـ)، صحیح ابن حبان بترتیب ابن بلبان، ج9، ص21، تحقیق: شعیب الأرنؤوط، ناشر:مؤسسة الرسالة - بیروت، الطبعة: الثانیة، 1414هـ ـ 1993م.)
از ابوهریره در باره این سخن خداوند «براءة من الله ورسوله» نقل شده است که وقتى رسول خدا (صلی الله علیه وآله) از جنگ حنین بازگشت، از منطقه جعرانه به منظور عمره، احرام بست، سپس ابوبکر را ... حجاج در این سال قرار داد.
 و در مصنف ابن أبى شیبه آمده است:
حَدَّثَنَا أَبُو بَکْرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَیْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِیهِ، أَنّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه وآله) اعْتَمَرَ عَامَ الْفَتْحِ مِنَ الْجِعْرَانَةِ، فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ عُمْرَتِهِ اسْتَخْلَفَ أَبَا بَکْرٍ عَلَى مَکَّةَ وَأَمَرَهُ أَنْ یُعَلِّمَ النَّاسَ الْمَنَاسِکَ وَأَنْ یُؤَذِّنَ فِی النَّاسِ: «مَنْ حَجَّ الْعَامَ فَهُوَ آمِنٌ، وَلَا یَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِکٌ، وَلَا یَطُوفُ بِالْبَیْتِ عُرْیَانٌ».
از عروه نقل شده است که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در سال فتح مکه، از منطقه جعرانه و به منظور عمره، احرام بست،‌ وقتى از عمره فارغ شد، ابوبکر را جانشین خود در مکه قرار داد و به او دستور داد که مناسک را به مردم یاد دهد و در میان مردم فریاد بزند: «هر ... امسال حج کند، در أمان است، بعد از این سال هیچ مشرکى نباید حج کند، هیچ ... ى نباید طواف کند».
إبن أبی شیبة الکوفی، ابوبکر عبد الله بن محمد (متوفاى235 هـ)، الکتاب المصنف فی الأحادیث والآثار، ج3، ص331، ح14694، تحقیق: کمال یوسف الحوت، ناشر: مکتبة الرشد - الریاض، الطبعة: الأولى، 1409هـ.
در حالى که دروغ بودن این قضیه از آفتاب نیز روشن‌تر است؛ زیرا سازنده حدیث یادش رفته که « ... الحاج» در آن سال؛ یعنى سال هشتم هجرى، عتاب بن أسید بوده است و رسول خدا صلى الله علیه وآله رسما او را به نمایندگى از خود نه تنها بر حاجیان که بر کل مکه « ... » قرار داد.
برچسب ها : حج ابوبکر در ذى القعده+سند - ابوبکر ,الله ,رسول ,وآله ,علیه ,علیه ,علیه وآله ,الله علیه ,الله علیه ,علیه السلام ,علیه وسلم ,رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى ,بَکْرٍ رَضِیَ اللَّهُ ,تَ
حج ابوبکر در ذى القعده+سند ابوبکر ,الله ,رسول ,وآله ,علیه ,علیه ,علیه وآله ,الله علیه ,الله علیه ,علیه السلام ,علیه وسلم ,رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى ,بَکْرٍ رَضِیَ اللَّهُ ,تَ
عنوان وبلاگ : اسدالله الغالب
منبع :